Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với hoạt động nghiên cứu lý luận chính trị trong thời kỳ phát triển mới của đất nước

10/09/2021

1. Nhìn lại một phần tư thế kỷ Đảng lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động nghiên cứu lý luận

 

Tại Đại hội VI (năm 1986), Đảng đã nghiêm khắc chỉ ra những sai lầm trong lãnh đạo, chỉ đạo chiến lược cách mạng; tập trung nghiên cứu, vận dụng sáng tạo những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Marx-Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quyết định đường lối đổi mới, lấy đổi mới tư duy lý luận, trước hết là tư duy kinh tế làm khâu đột phá. Tại Đại hội VII (năm 1991), Đảng đã công bố Cương lĩnh Xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Cương lĩnh năm 1991). Ngày 28/3/1992, Bộ Chính trị khóa VII ban hành Nghị quyết số 01-NQ/TW về Công tác lý luận trong giai đoạn hiện nay. Rất rõ ràng, công cuộc đổi mới và sự phát triển vững vàng của đất nước gắn liền với sự phát triển lý luận cách mạng và thể hiện sinh động sự quan tâm đặc biệt, sự lãnh đạo, chỉ đạo hiệu quả hoạt động nghiên cứu lý luận chính trị của Đảng.

 

Hơn 30 năm qua, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư luôn chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo công tác nghiên cứu lý luận chính trị. Nhiều nghị quyết chuyên đề về công tác lý luận đã được ban hành, định hướng và tạo điều kiện cho hoạt động nghiên cứu lý luận phát triển, từng bước đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới. Những cuộc tổng kết nghiêm túc, có quy mô lớn ở tầm lý luận như tổng kết 20 năm, 30 năm Đổi mới, thực hiện Cương lĩnh năm 1991, đặc biệt là Cương lĩnh bổ sung, phát triển năm 2011 đã cung cấp những luận cứ quan trọng để Đảng tiếp tục phát triển tư duy lãnh đạo, hoàn thiện đường lối, quan điểm, chủ trương xây dựng đất nước, bảo vệ Tổ quốc.

 

Sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với hoạt động nghiên cứu lý luận đã tạo ra những thành quả quan trọng: nâng tầm trí tuệ, nâng cao chất lượng xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng; thực hiện xuất sắc vai trò tiên phong và sứ mệnh dẫn đường trước đất nước, dân tộc; góp phần hình thành những nét cơ bản hệ thống quan điểm lý luận về đổi mới, về CNXH và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam; phục vụ thiết thực quá trình hoạch định và lãnh đạo tổ chức thực hiện đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng... Bên cạnh những thành tựu quan trọng đạt được, sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với hoạt động nghiên cứu lý luận chính trị cũng còn những hạn chế, khuyết điểm, trong đó có những thiếu sót kéo dài, chậm được khắc phục. Thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với hoạt động nghiên cứu lý luận trong một phần tư thế kỷ qua đặt ra nhiều vấn đề về tư duy, nhận thức, quản lý, tổ chức thực hiện… cần được giải quyết tốt nhằm đổi mới mạnh mẽ, nâng cao chất lượng, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với lĩnh vực đặc biệt quan trọng này.

 

2. Thời cơ lớn, yêu cầu cao trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

 

Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam được tổ chức vào thời điểm dân tộc ta cùng nhân loại bước vào thập niên thứ ba của thế kỷ XXI trong bối cảnh thế giới, khu vực có những thay đổi nhanh chóng, phức tạp, đột biến, khó đoán định; đất nước đứng trước những vận hội lớn đan xen với những thách thức gay gắt. Trong giai đoạn tới, công tác nghiên cứu lý luận sẽ được tiến hành trong bối cảnh mới, với những yêu cầu mới, rất cao. Cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư với những phát triển đột biến về công nghệ làm thay đổi sâu sắc phương pháp tư duy, phương thức sản xuất, kinh doanh, quản trị, phương thức sinh hoạt, quan hệ xã hội và làm cho quá trình biến đổi kinh tế, xã hội, văn hóa diễn ra với tốc độ rất nhanh, rất khác so với trước đây. Xu thế toàn cầu hóa, quốc tế hóa là không thể đảo ngược; những thách thức an ninh truyền thống, phi truyền thống làm trầm trọng hơn những vấn nạn toàn cầu... Cộng đồng nhân loại hình thành nhiều hơn những lợi ích chung, những giá trị chung, đồng thời với gìn giữ, phát huy bản sắc dân tộc. Nhiều vấn đề mới, những lý thuyết, triết lý phát triển mới xuất hiện đòi hỏi phải nhận thức theo một tư duy mới, giải quyết theo một cách làm mới. Đổi mới sáng tạo trở thành ngôn ngữ chung, sự nỗ lực chung của mọi quốc gia, của mỗi con người. Bối cảnh đó đòi hỏi phải đổi mới mạnh mẽ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với hoạt động nghiên cứu lý luận, đáp ứng những yêu cầu của thời kỳ phát triển mới của đất nước.

 

3. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với hoạt động nghiên cứu lý luận

 

Thứ nhất, nâng cao nhận thức, đổi mới phương pháp tư duy và làm giàu tri thức lý luận của toàn Đảng: cần nhận thức sâu sắc và thực hiện nghiêm túc quan điểm có ý nghĩa nền tảng; phải thường xuyên trau dồi và vận dụng phép biện chứng duy vật trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác lý luận; xây dựng Đảng học tập, trước hết là học tri thức lý luận.

 

Thứ hai, đổi mới, nâng cao chất lượng xây dựng, kết nối, phát huy vai trò của các cơ quan và đội ngũ cán bộ làm công tác thực tiễn, lý luận; thực hiện sự liên thông giữa tổng kết thực tiễn - nghiên cứu lý luận - hoạch định đường lối - định hướng chính sách: Trước hết, cần khẩn trương quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác lý luận; kiện toàn, phát huy vai trò của các cơ quan nghiên cứu lý luận. Tiếp đó, cần xây dựng, thực hiện cơ chế, chính sách để gắn kết chặt chẽ, phối hợp hiệu quả các tổ chức, đơn vị, cán bộ hoạt động thực tiễn, nghiên cứu lý luận; tạo sự thống nhất, liên thông giữa tổng kết thực tiễn với nghiên cứu lý luận, hoạch định đường lối và định hướng chính sách. Cuối cùng là thực hành dân chủ, phát huy trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân để xây dựng lý luận cách mạng Việt Nam theo chân lý Hồ Chí Minh./.

 

 

(Toàn văn bài viết đã được đăng trên Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội số 5/2021, trang 51-58).

 

 

 


Các tin đã đưa ngày: