Học thuyết Tân Á Âu của Aleksandr Gelievich Dugin và hệ lụy địa chính trị của nó (30/11/2022)

Aleksandr Gelievich Dugin (Александр Гельевич Дугин), Giáo sư Đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow Lomonosov, là nhà hoạt động chính trị có tư tưởng gây ảnh hưởng rất đáng kể ở Nga khoảng 30 năm nay. “Học thuyết Tân Á Âu” của ông là sự kế thừa những ý tưởng chống phương Tây của Nga có từ thế kỷ XIX, nhưng được tô đậm thêm bằng hoài niệm về quá khứ của nước Nga thời Sa hoàng vĩ đại và một phần thời Liên bang Xô viết hùng mạnh. Luận thuyết cơ bản của Dugin là, nhân tố địa lý mới là nguyên nhân cốt lõi tạo ra sức mạnh Nga xưa và nay chứ không phải nhân tố kinh tế. Dugin kêu gọi người Nga phải có sứ mệnh phục hưng quá khứ, chống lại phương Tây và NATO, chinh phục các dân tộc xung quanh và vĩnh viễn làm chủ trung tâm lục địa Á Âu. Học thuyết Tân Á Âu của Dugin được nhiều người Nga cổ súy và đã trở thành nhân tố tinh thần đáng kể ở Nga từ năm 2008 đến nay, nhưng bị dư luận thế giới coi là nhân tố gây hệ lụy hết sức tiêu cực cho nước Nga, châu Âu và thế giới, nhất là từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra.
Tác giả: Hồ Sĩ Quý

Kinh nghiệm xây dựng nhà nước pháp quyền của một số quốc gia trên thế giới và gợi mở cho Việt Nam (30/11/2022)

Bài viết phân tích mô hình nhà nước pháp quyền theo những giá trị tư tưởng cốt lõi mang tính phổ quát được thừa nhận chung trong điều kiện chính trị, pháp lý, kinh tế, xã hội đặc thù của một số quốc gia có lịch sử xây dựng nhà nước pháp quyền lâu đời trên thế giới như Đức, Pháp, Hoa Kỳ và Anh cùng các quốc gia đã từng hoặc đang theo con đường xã hội chủ nghĩa như Nga, Trung Quốc. Từ những kinh nghiệm quốc tế và dựa trên những yêu cầu, đặc trưng phổ quát của nhà nước pháp quyền, bài viết rút ra một số kinh nghiệm xây dựng nhà nước gắn với điều kiện đặc thù của Việt Nam.
Tác giả: Lê Mai Thanh

Hoạt động bảo trợ của doanh nghiệp tư nhân đối với văn hóa - nghệ thuật công tại Nhật Bản (30/11/2022)

Tại Nhật Bản, trong gần nửa thế kỷ qua, cùng với quá trình không ngừng cải cách trên các phương diện phát triển kinh tế - xã hội, đã có nhiều chuyển biến quan trọng về nhận thức và hành động của chính phủ trung ương, chính quyền địa phương và các nguồn lực xã hội trong việc khẳng định sức mạnh quốc gia thông qua văn hóa - nghệ thuật. Trong quá trình đó có đóng góp đặc biệt quan trọng của khu vực doanh nghiệp tư nhân. Bài viết tổng quan các nghiên cứu tại Nhật Bản về hoạt động bảo trợ/tài trợ của doanh nghiệp tư nhân đối với lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật công tại quốc gia này từ những thập niên cuối thế kỷ XX đến nay. Đây là những kinh nghiệm thực tiễn hữu ích cho Việt Nam trong giai đoạn đầu của tiến trình xã hội hóa lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật và nâng tầm vị thế quốc gia.
Tác giả: Nguyễn Dương Đỗ Quyên

Chiến lược với Trung Quốc của chính quyền Tổng thống Joe Biden hiện nay (30/11/2022)

Dưới thời chính quyền Donald Trump, chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc đã có những thay đổi sâu sắc khi Mỹ coi Trung Quốc là “đối thủ cạnh tranh chiến lược hàng đầu”, mối đe dọa đối với trật tự quốc tế, đồng thời cũng là mối đe dọa nước ngoài lớn nhất đối với Mỹ. Tổng thống kế nhiệm - Joe Biden tuy có quan điểm ít cực đoan hơn, song về cơ bản vẫn giữ những chính sách quan trọng từ thời ông D. Trump và mở rộng thành những chiến lược cụ thể. Bài viết trình bày cách tiếp cận mới của chính quyền Biden đối với Trung Quốc cùng những chính sách chiến lược mà Mỹ đang và sẽ triển khai trong thời gian tới.
Tác giả: Phạm Phương Hà

Tôn giáo trong xã hội hiện đại (30/11/2022)

Tôn giáo trong đời sống xã hội xưa nay đều có lịch sử biến động, thích nghi và tồn tại tương đối phức tạp. Từ vài thế kỷ trước, đối mặt với tình trạng suy giảm niềm tin và các tín đồ khước từ thực hành tôn giáo xảy ra ở Tây Âu, nhiều nhà tư tưởng đã dựa vào xu hướng thế tục hóa để giải thích cho hiện tượng xói mòn tôn giáo do nguyên nhân xã hội ngày càng công nghiệp hóa và đời sống tinh thần con người ngày càng duy lý hơn. Tuy vậy, đến tận ngày nay, tôn giáo dường như vẫn có vai trò không thể thiếu, mặc dù quá trình công nghiệp hóa của thế giới vẫn ngày càng mở rộng và trình độ duy lý trong đời sống tinh thần của con người vẫn ngày càng cao hơn ở phạm vi tất cả các quốc gia. Trong khi không thể phủ nhận xu hướng thế tục hóa ngày càng mạnh hơn của đời sống xã hội thế giới, người ta cũng đồng thời phải thừa nhận rằng, trên thực tế, tôn giáo cũng vận động và thích ứng khá nhanh với những thay đổi và vẫn là một loại sức mạnh tinh thần có chức năng giải quyết các vấn đề mà con người trong xã hội hiện đại chưa thể giải quyết được bằng công nghệ, khoa học hay chính trị hoặc kinh tế…
Tác giả: Nguyễn Thị Lê

Tiếp cận dư luận xã hội với tư cách một hiện tượng văn hóa (30/11/2022)

Dư luận xã hội là lĩnh vực nghiên cứu đang ngày càng được quan tâm. Việc xem xét dư luận xã hội dưới nhiều góc độ khác nhau sẽ đem lại sự nhận thức toàn diện về đối tượng và đáp ứng được yêu cầu về tính liên ngành đang được đặt ra trong nghiên cứu khoa học xã hội hiện nay. Vì thế, tiếp cận dư luận xã hội dưới góc độ nghiên cứu văn hóa là sự bổ sung đáng chú ý bên cạnh các cách tiếp cận quen thuộc khác như xã hội học, tâm lý học và chính trị học. Khi tìm hiểu dư luận xã hội dưới góc độ nghiên cứu văn hóa, cần: (i) hướng đến ý nghĩa hành vi của chủ thể; (ii) đặt dư luận xã hội vào mối liên hệ với quyền lực; (iii) đặt dư luận xã hội vào khung văn hóa.
Tác giả: Nguyễn Giáo, Lê Thị Thùy Ly

Sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong chăm sóc, giáo dục trẻ em về đạo đức, lối sống (30/11/2022)

Gia đình và nhà trường với chức năng riêng biệt của mình, đều có vai trò hết sức quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách trẻ em. Những năm qua, trong trào lưu xã hội hóa nhiều hoạt động giáo dục ở Việt Nam, vấn đề phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong việc chăm sóc trẻ em ngày càng được quan tâm nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của quá trình giáo dục trẻ em, giúp trẻ em phát triển toàn diện hơn. Trên cơ sở tổng quan tài liệu liên quan đến sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong chăm sóc, giáo dục trẻ em về đạo đức, lối sống trong những năm gần đây, bài viết tổng hợp theo các nội dung: (i) Ý nghĩa của sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong chăm sóc, giáo dục trẻ em nói chung và chăm sóc, giáo dục trẻ em về đạo đức, lối sống nói riêng; (ii) Một số hoạt động phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong chăm sóc, giáo dục trẻ em về đạo đức, lối sống; và (iii) Các biện pháp tăng cường sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong chăm sóc, giáo dục trẻ em về đạo đức, lối sống.
Tác giả: Lương Thị Thu Trang