Tham dự Hội nghị có các đồng chí Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm: PGS.TS. Tạ Minh Tuấn, Phó Bí thư Thường trực; TS. Đặng Xuân Thanh, Ủy viên Ban Thường vụ; PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, Ủy viên Ban Thường vụ.

Dự Hội nghị còn có: TS. Đỗ Xuân Lân, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Viện Hàn lâm; PGS.TS. Nguyễn Tài Đông, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Viện Hàn lâm, Viện trưởng Viện Triết học; TS. Nguyễn Đình Chúc, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Viện Hàn lâm, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới; TS. Lê Nam Trung, Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm; đồng chí ThS. Nguyễn Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Đảng ủy Viện Hàn lâm; lãnh đạo các ban chức năng; PGS.TS. Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Sử học; TS. Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Trưởng ban Ban Quản lý khoa học và hợp tác quốc tế, cùng các thành viên Tổ Biên tập Đề án.

Hội nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm tiếp tục hoàn thiện Đề án chiến lược của Viện Hàn lâm trong giai đoạn phát triển mới, hướng tới xây dựng Viện Hàn lâm trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn trọng điểm quốc gia, có uy tín học thuật và năng lực nghiên cứu ngang tầm với các nước tiên tiến trong khu vực và quốc tế.

Tiếp thu nghiêm túc các góp ý để nâng cao chất lượng Đề án

Phát biểu tại Hội nghị, PGS.TS. Võ Xuân Vinh, Viện Trưởng Viện Sử học, thành viên Tổ Biên tập Đề án cho biết, sau Hội nghị ngày 7/5/2026 và trên cơ sở chỉ đạo của GS.TS. Lê Văn Lợi, Ban Soạn thảo đã tiếp tục rà soát, cập nhật số liệu, chỉnh sửa và hoàn thiện dự thảo Tờ trình, Quyết định và Đề án theo hướng cô đọng, sát thực tiễn và phù hợp với yêu cầu trình Ban Bí thư.

Theo đó, các số liệu về đội ngũ cán bộ, viên chức, cơ sở vật chất, hoạt động nghiên cứu khoa học và đào tạo đã được cập nhật mới nhất trên cơ sở phối hợp giữa Văn phòng Viện Hàn lâm và Ban Tổ chức - Cán bộ. Nội dung Tờ trình và Quyết định cũng được điều chỉnh theo thể thức văn bản của hệ thống cơ quan Đảng, đồng thời bổ sung các căn cứ mới như Quyết định số 12-QĐ/TW ngày 30/3/2026 của Bộ Chính trị và các nghị quyết liên quan đến phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và xây dựng đội ngũ trí thức.

Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập đã tiếp thu nhiều ý kiến góp ý tại các cuộc họp trước đây để cập nhật, hoàn thiện các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Đề án. Trong đó, đáng chú ý là việc bổ sung nội dung về đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao; nâng cao chất lượng công bố quốc tế; phát triển hệ thống tạp chí khoa học theo chuẩn quốc tế; tăng cường nghiên cứu cơ bản, hợp tác quốc tế và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.

Báo cáo nhấn mạnh việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế tổ chức thực hiện Đề án theo hướng tăng cường vai trò phối hợp của các ban, bộ, ngành Trung ương; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của Viện Hàn lâm trong triển khai các nhiệm vụ chiến lược về nghiên cứu khoa học, đào tạo và tư vấn chính sách trong giai đoạn tới.

Trên cơ sở tiếp thu ý kiến góp ý tại Hội nghị, Ban Soạn thảo sẽ tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện đồng bộ nội dung Tờ trình, Quyết định và Đề án trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét theo quy định.

Khẳng định vai trò trung tâm nghiên cứu, tư vấn chiến lược về khoa học xã hội và nhân văn

Thảo luận tại Hội nghị, các đại biểu tập trung góp ý về căn cứ pháp lý, thể thức văn bản, mục tiêu phát triển và các giải pháp triển khai Đề án. Nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất giữa Đề án, Tờ trình và Dự thảo Quyết định; đồng thời chỉnh sửa theo hướng ngắn gọn, súc tích, phù hợp với thể thức văn bản trình Ban Bí thư; làm rõ hơn quan điểm phát triển Viện Hàn lâm trong bối cảnh đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và xây dựng đội ngũ trí thức chất lượng cao và khẳng định vai trò của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là trung tâm nghiên cứu hàng đầu của đất nước về khoa học xã hội và nhân văn; bổ sung cơ chế đặc thù để thu hút chuyên gia, nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường năng lực ngoại ngữ, mở rộng hợp tác quốc tế và đẩy mạnh công bố khoa học quốc tế.

Các đại biểu nhấn mạnh cần chú trọng đầu tư hạ tầng công nghệ, cơ sở dữ liệu nghiên cứu và bảo đảm nguồn lực tài chính ổn định cho hoạt động khoa học nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của Viện Hàn lâm trong giai đoạn mới.

TS. Lê Nam Trung, Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm đóng góp ý kiến tại Hội nghị

Các ý kiến tại Hội nghị đều đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự công phu và nghiêm túc của Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập trong quá trình xây dựng Đề án. Nhiều đại biểu cho rằng Đề án cơ bản đã bám sát các chủ trương lớn của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức; đồng thời từng bước cụ thể hóa các định hướng phát triển khoa học xã hội và nhân văn trong giai đoạn mới.

TS. Nguyễn Đình Chúc, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới

phát biểu tại Hội nghị

Hoàn thiện Đề án với tinh thần khẩn trương, trách nhiệm và chất lượng cao

Phát biểu kết luận Hội nghị, GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và nỗ lực của Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Đề án. Đồng chí ghi nhận, sau Hội nghị góp ý trước đó, nhóm xây dựng Đề án. Chủ tịch Lê Văn Lợi ghi nhận nhóm xây dựng Đề án đã nghiêm túc tiếp thu nhiều ý kiến để tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện dự thảo theo hướng chặt chẽ, khoa học và sát thực tiễn hơn.

GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng,

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị

Nhấn mạnh đây là một trong những bước cuối cùng trước khi báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy Viện Hàn lâm và triển khai các quy trình tiếp theo trình Ban Bí thư, đồng chí Lê Văn Lợi đề nghị Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập tập trung cao độ, khẩn trương tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại Hội nghị để hoàn thiện Đề án, đặc biệt là phần Tờ trình và dự thảo Quyết định. Theo đồng chí, các văn bản cần được rà soát kỹ lưỡng cả về nội dung và thể thức, bảo đảm ngắn gọn, súc tích nhưng thể hiện đầy đủ tầm vóc, ý nghĩa chiến lược và tính khả thi của Đề án.

Chủ tịch Viện Hàn lâm yêu cầu toàn bộ số liệu, phụ lục, báo cáo minh chứng trong Đề án phải bảo đảm chính xác, cập nhật và có cơ sở kiểm chứng rõ ràng. Các nội dung liên quan đến đội ngũ cán bộ, viên chức, cơ cấu ngạch, số lượng đảng viên, kinh phí hoạt động, đề tài trọng điểm, báo cáo kiến nghị, báo cáo tư vấn chính sách, công bố khoa học, sách, tạp chí… cần được hệ thống hóa đầy đủ nhằm phản ánh trung thực quy mô, năng lực và đóng góp của Viện Hàn lâm trong thời gian qua. Đồng chí lưu ý, những nội dung ngắn có thể đưa vào chú thích, còn các số liệu, minh chứng chi tiết cần được xây dựng thành hệ thống phụ lục khoa học để phục vụ công tác thẩm định và xem xét ở các cấp.

Đồng chí cũng yêu cầu huy động tối đa trách nhiệm phối hợp của các đơn vị chức năng, gồm Ban Kế hoạch - Tài chính, Ban Quản lý Khoa học và Hợp tác quốc tế, Ban Tổ chức cán bộ, Văn phòng Viện Hàn lâm và Văn phòng Đảng ủy Viện Hàn lâm trong việc cung cấp thông tin, số liệu phục vụ hoàn thiện Đề án.

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao - khâu then chốt tạo đột phá

Về định hướng phát triển, đồng chí Lê Văn Lợi nhấn mạnh cần xây dựng mô hình “Viện chuẩn” và “Viện xuất sắc” trong toàn hệ thống Viện Hàn lâm theo lộ trình cụ thể. Theo đó, Đề án cần xác định rõ bộ tiêu chí đối với từng cấp độ phát triển, từ đội ngũ giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, cán bộ đầu ngành đến cơ cấu giữa viên chức nghiên cứu và viên chức phục vụ, quản lý. Đây sẽ là cơ sở để các đơn vị đăng ký, phấn đấu và nâng cao chất lượng hoạt động theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và hội nhập quốc tế.

Đặc biệt, Chủ tịch Viện Hàn lâm nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng chí cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, nếu không có cơ chế đào tạo bài bản, dài hạn và tạo dựng được đội ngũ cán bộ trẻ có năng lực, nhiệt huyết và tư duy đổi mới thì rất khó tạo ra đột phá trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn. Đề án cần xác định rõ định hướng thu hút sinh viên xuất sắc, thạc sĩ, tiến sĩ tốt nghiệp ở nước ngoài; đồng thời xây dựng cơ chế đào tạo, bồi dưỡng theo lộ trình dài hạn để hình thành đội ngũ nghiên cứu kế cận có chất lượng cao.

Bên cạnh đó, đồng chí lưu ý Đề án cần thể hiện rõ quan điểm phát triển theo hướng nâng cao chất lượng thay vì mở rộng quy mô tổ chức và biên chế. Viện Hàn lâm cần tập trung xây dựng cơ chế linh hoạt để huy động chuyên gia, cộng tác viên nghiên cứu, chuyên gia nước ngoài và các mô hình tổ chức mềm phục vụ nghiên cứu, đào tạo và hợp tác quốc tế mà không làm phát sinh đầu mối hành chính và biên chế mới.

Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng đề nghị Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập bổ sung đầy đủ các minh chứng về hiệu quả sử dụng kết quả nghiên cứu khoa học, đặc biệt là các báo cáo tư vấn, kiến nghị đã được các cơ quan Trung ương, Chính phủ, bộ, ngành tiếp thu và sử dụng trong quá trình hoạch định chính sách. Theo đồng chí, đây là cơ sở quan trọng để khẳng định vai trò, vị thế và những đóng góp thực chất của Viện Hàn lâm đối với sự phát triển của đất nước.

Kết luận Hội nghị, đồng chí Lê Văn Lợi yêu cầu Ban Soạn thảo khẩn trương hoàn thiện Đề án trên cơ sở tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để thực hiện các bước tiếp theo theo đúng quy trình, bảo đảm tiến độ trình Ban Thường vụ Đảng ủy Viện Hàn lâm xem xét, cho ý kiến trước khi hoàn thiện hồ sơ trình Ban Bí thư. Đồng chí nhấn mạnh, Đề án lần này không chỉ có ý nghĩa đối với sự phát triển của Viện Hàn lâm mà còn góp phần định hình chiến lược phát triển khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam trong giai đoạn mới.

-Dẫn theo Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam-

Nguyễn Minh Hồng