Kế thừa tư tưởng dân chủ của V.I. Lenin để xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
09/07/2026
Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến những biến động sâu sắc về chính trị và xã hội, di sản dân chủ của Lenin vẫn giữ nguyên giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, đặc biệt trong việc xây dựng và phát triển nền dân chủ xã hội chủ nghĩa (XHCN). Bài viết của TS. Trịnh Thị Kim Thoa (Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông, Đại học Thái Nguyên), đăng trên Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội số 02 năm 2026, tập trung làm rõ hệ thống quan điểm của Lenin về dân chủ, đồng thời phân tích quá trình tiếp thu, vận dụng ở Việt Nam, qua đó gợi mở một số định hướng hoàn thiện trong giai đoạn hiện nay.
Ảnh minh họa: Chân dung V.I. Lenin
(Nguồn ảnh: Tạp chí điện tử Lý luận chính trị)
Trên cơ sở hệ thống
hóa các luận điểm cốt lõi của Lenin, bài biết khẳng định, dân chủ trước hết là
một hình thức nhà nước, gắn với bản chất giai cấp và mục tiêu phục vụ lợi ích của giai cấp công nhân và
nhân dân lao động. Từ đó, tác giả làm rõ yêu cầu xây dựng nền dân chủ thực chất,
hướng tới xóa bỏ áp bức, bất bình đẳng, đồng thời liên hệ với thực tiễn tổ chức
và vận hành nền dân chủ ở Việt Nam.
Kế thừa tư tưởng
đó, Đảng Cộng sản Việt Nam xác định dân chủ XHCN vừa là mục tiêu, vừa là động lực
của công cuộc Đổi mới. Trong lĩnh vực chính trị, dân chủ cơ sở từng bước được mở
rộng thông qua hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế thực thi. Trong lĩnh vực
kinh tế, quyền làm chủ của nhân dân được thể chế hóa trong quá trình xây dựng
và vận hành nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Ở phương diện xã hội, quan
điểm nhất quán coi nhân dân là chủ thể của mọi chính sách tiếp tục được khẳng định
và cụ thể hóa.
Bên cạnh những
thành tựu đạt được, bài viết cũng chỉ ra một số nhóm hạn chế nổi lên: việc thực
thi quyền làm chủ của nhân dân ở một số
nơi chưa đầy đủ, còn biểu hiện hình thức; cơ chế, chính sách trong một số lĩnh
vực còn thiên về quản lý hành chính, chưa tạo lập được môi trường minh bạch,
bình đẳng; việc thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm
tra” còn thiếu chiều sâu.
Một điểm nhấn
đáng chú ý của bài viết là cách tiếp cận gắn kết dân chủ với kỷ cương, kỷ luật
xã hội, coi đây là điều kiện đảm bảo để dân chủ vận hành thực chất, hiệu quả,
không tách rời yêu cầu ổn định và phát triển.
Với cách tiếp cận
vừa có tính lý luận, vừa bám sát thực tiễn, bài viết còn cung cấp thêm luận cứ
cho việc hoàn thiện thể chế dân chủ XHCN ở Việt Nam hiện nay, đồng thời là tài
liệu tham khảo hữu ích trong công tác nghiên cứu, tuyên truyền và hoạch định
chính sách./.
Thông
tin bài viết:
- Nhan đề: Kế thừa
tư tưởng dân chủ của V.I. Lenin để xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt
Nam trong giai đoạn hiện nay
- Chủ đề: Lý luận
chính trị, Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
- Tác giả: TS.
Trịnh Thị Kim Thoa (Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông, Đại học
Thái Nguyên)
- Nguồn trích: Tạp
chí Thông tin Khoa học xã hội số 02 năm 2026.