Tham dự Hội thảo, về phía Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học, Bộ KH&CN có ông Đào Mạnh Thắng - Phó Cục trưởng; bà Trần Thị Hải Yến - Giám đốc Trung tâm Thông tin - Thư viện KH&CN; bà Lưu Xuân Xa - Phó Trưởng phòng Hành chính và Phát triển nguồn tin.

Về phía Viện Thông tin KHXH - đơn vị đồng chủ trì hội thảo có ThS. Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Phó Viện trưởng; ThS. Nguyễn Thị Minh Trung - Giám đốc Thư viện KHXH; cùng các cán bộ thư viện, nghiên cứu viên Viện Thông tin KHXH.

Hội thảo còn có sự tham dự của ông Daniel Greenberg - Cố vấn cấp cao Tập đoàn Clarivate; ông Hoàng Dũng - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn và tích hợp công nghệ D&L; bà Lê Thị Ánh Hồng - Điều phối viên Liên hợp thư viện Việt Nam về nguồn tin KH&CN; cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu, cán bộ thư viện các viện chuyên ngành trực thuộc Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam và Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học, Bộ KH&CN.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ThS. Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Phó Viện trưởng Viện Thông tin KHXH nhấn mạnh, nâng cao năng lực công bố quốc tế trước hết phải bắt đầu từ năng lực nghiên cứu, trong đó khả năng tìm kiếm, đánh giá và sử dụng nguồn tin khoa học là một khâu quan trọng. Trong bối cảnh nguồn thông tin ngày càng phong phú, vấn đề đối với nhà nghiên cứu không chỉ là tìm được nhiều tài liệu, mà quan trọng hơn là xác định đúng nguồn, đánh giá được giá trị khoa học và sử dụng nguồn tin một cách có hệ thống, chuẩn mực. Đối với KHXH và nhân văn, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi nhiều vấn đề nghiên cứu mang tính liên ngành và cần được đặt trong sự đối thoại với những thành tựu nghiên cứu trong nước và quốc tế.

Theo ThS. Nguyễn Thị Hồng Hạnh, chuyển đổi số trong lĩnh vực thông tin - thư viện không dừng ở số hóa tài liệu, mà đặt ra yêu cầu tổ chức lại nguồn lực thông tin trên môi trường số, tăng khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu phục vụ nghiên cứu. Với vai trò là đơn vị trung tâm của hệ thống thư viện Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam, Viện Thông tin KHXH sẽ từng bước tổ chức, kết nối và phát huy các nguồn lực thông tin hiện có tại các đơn vị, đồng thời gắn việc phát triển nguồn lực thông tin với nhu cầu thực tế của đội ngũ nghiên cứu. Hội thảo, vì vậy, là dịp để trao đổi cả về kỹ năng khai thác nguồn tin của nhà khoa học và cách thức tổ chức, phát triển, quản trị nguồn lực thông tin trong toàn hệ thống.

Phát biểu chào mừng và đề dẫn Hội thảo, ông Đào Mạnh Thắng, Phó Cục trưởng Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học cho rằng, những biến đổi lớn về thể chế, kinh tế, xã hội và môi trường đang đặt ra nhiều vấn đề nghiên cứu có tính khu vực và quốc tế, đồng thời mở ra cơ hội để các nhà KHXH và nhân văn Việt Nam đóng góp nhiều hơn vào tri thức khoa học thế giới. Trong quá trình đó, khả năng tiếp cận và khai thác hiệu quả các nguồn thông tin khoa học có chất lượng giữ vai trò quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng nghiên cứu và công bố.

Ông Đào Mạnh Thắng cho biết, thời gian qua, Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học và Viện Thông tin KHXH đã phối hợp cung cấp các dịch vụ thông tin, đáp ứng nhu cầu khai thác nguồn tin khoa học. Cục sẽ tiếp tục phối hợp với Viện Thông tin KHXH trong tổ chức, kết nối và phát huy hiệu quả các nguồn lực thông tin hiện có, qua đó tạo điều kiện để đội ngũ nghiên cứu tiếp cận và khai thác nguồn tin thuận lợi hơn.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã nghe 04 báo cáo chuyên đề: (i) Nâng cao năng lực công bố quốc tế trong lĩnh vực KHXH và nhân văn trên cơ sở khai thác nguồn tin khoa học; (ii) Một số nguồn tài nguyên truy cập mở chuyên ngành KHXH và nhân văn hiện nay; (iii) Giới thiệu về các cơ sở dữ liệu (CSDL) của Viện Thông tin KHXH; (iv) Phần mềm bảo quản tài nguyên số Rosetta. Qua đó, Hội thảo tiếp cận vấn đề từ kỹ năng khai thác nguồn tin của người nghiên cứu đến khả năng tiếp cận các nguồn tài nguyên, tổ chức CSDL và bảo quản tài nguyên số trong dài hạn.

Hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến trao đổi, thảo luận sôi nổi từ các nhà khoa học, chuyên gia và đại diện các đơn vị tham dự. Các ý kiến tập trung làm rõ những khó khăn thực tế trong quá trình tìm kiếm, tiếp cận CSDL quốc tế; nhu cầu về các loại tài nguyên thông tin đặc thù của ngành KHXH và nhân văn; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp thiết thực nhằm tối ưu hóa việc quản trị, bảo quản số dài hạn và chia sẻ dữ liệu trong toàn hệ thống Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam.

Tổng kết Hội thảo, ThS. Nguyễn Thị Hồng Hạnh nhấn mạnh 03 vấn đề cần tiếp tục quan tâm triển khai trong thời gian tới:

Thứ nhất, cần nâng cao hơn nữa năng lực khai thác, đánh giá và sử dụng nguồn tin khoa học của đội ngũ nghiên cứu, nhất là khả năng tiếp cận các CSDL có chất lượng và các nguồn tài nguyên truy cập mở.

Thứ hai, hoạt động thông tin và thư viện phải gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của nhà khoa học. Việc phát triển CSDL, số hóa tài liệu hay xây dựng các công cụ khai thác cần bắt đầu từ yêu cầu nghiên cứu và phải được đánh giá bằng hiệu quả sử dụng trong thực tế.

Thứ ba, cùng với phát triển tài nguyên số, cần quan tâm đầy đủ hơn đến việc quản trị và bảo quản số dài hạn. Đây là điều kiện để bảo vệ tài sản thông tin, duy trì giá trị khoa học của các bộ sưu tập và bảo đảm khả năng tiếp cận, sử dụng trong tương lai.

Trên cơ sở những vấn đề được trao đổi tại Hội thảo, Viện Thông tin KHXH sẽ tiếp tục hoàn thiện nguồn tài nguyên thông tin, đổi mới phương thức phục vụ, tăng cường kết nối dữ liệu và nâng cao khả năng hỗ trợ đội ngũ nghiên cứu của Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam và cộng đồng khoa học.

Phát biểu bế mạc, thay mặt Lãnh đạo Viện Thông tin KHXH, ThS. Nguyễn Thị Hồng Hạnh cảm ơn Cục Thông tin, Thống kê và Đánh giá khoa học, Bộ KH&CN; Tập đoàn Clarivate; Công ty cổ phần Tư vấn và tích hợp công nghệ D&L cùng toàn thể các chuyên gia, nhà khoa học đã tham dự, trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm tại Hội thảo.

Kết quả của Hội thảo cung cấp thêm những luận cứ thực tiễn để Viện Thông tin KHXH tiếp tục triển khai các nhiệm vụ trong Kế hoạch 100 ngày chuyển đổi số, trước mắt tập trung vào nâng cao kỹ năng khai thác nguồn tin, tổ chức và quản trị tài nguyên số, bảo quản số dài hạn và tăng cường kết nối dữ liệu phục vụ nghiên cứu khoa học.

-VTT-

Ảnh: Hồng Nhung