Với vai trò là không gian địa chiến lược do Mỹ và đồng minh thúc đẩy, kiến trúc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang định hình với các xu hướng đa hướng, đa tầng và ngày càng chia rẽ. Trong khi Mỹ tăng cường nâng cấp cấu trúc liên minh trục nan hoa thành hệ thống mạng lưới thông qua các cơ chế hợp tác nhóm, thì Trung Quốc cổ vũ chủ nghĩa đa phương, đồng thời tìm cách lôi kéo các nước Nam Bán cầu tham gia các sáng kiến mới liên kết với đại chiến lược Vành đai và Con đường. Trong một thế giới gia tăng phân cực, vai trò trung tâm của ASEAN đang đối mặt nhiều thách thức. Dù vậy, nỗ lực tăng cường liên kết của các trung cường và quá trình tái cấu trúc hệ thống toàn cầu cũng mang lại các cơ hội kinh tế - chính trị nhất định cho các quốc gia trong khu vực tham gia định hình một trật tự khu vực mới.