Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết, Viện Thông tin Khoa học xã hội (KHXH) biên soạn Thư mục chuyên đề “Kinh tế tư nhân”, giới thiệu nguồn tư liệu phục vụ cán bộ nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên và bạn đọc quan tâm đến những vấn đề lý luận, chính sách và thực tiễn phát triển của khu vực kinh tế này.
Thư mục giới thiệu 58 tài
liệu hiện được lưu giữ tại Viện Thông tin KHXH và một số thư viện thuộc Viện
Hàn lâm KHXH Việt Nam. Tài liệu gồm bài viết trên tạp chí, sách chuyên khảo, kỷ
yếu diễn đàn khoa học và tài liệu dịch phục vụ nghiên cứu. Nhiều bài viết được
đăng trên các tạp chí Tài chính, Kinh tế và Dự báo, Nhà nước và Pháp luật,
Nghiên cứu Lập pháp, Nhân lực Khoa học xã hội, Con số và Sự kiện. Nội dung bao
quát cơ sở lý luận, chủ trương và chính sách phát triển kinh tế tư nhân, vai
trò của khu vực này trong tăng trưởng và chuyển đổi mô hình tăng trưởng, các
vấn đề thể chế, pháp luật, tài chính và thuế, cùng thực tiễn tại địa phương và
kinh nghiệm quốc tế.
Các biểu ghi được sắp xếp
theo trật tự chữ cái của nhan đề. Tùy loại hình tài liệu, mỗi biểu ghi cung cấp
thông tin về tác giả, nhan đề, thông tin xuất bản hoặc nguồn trích dẫn, số
trang, ký hiệu kho, từ khóa, đơn vị lưu giữ và phần giới thiệu nội dung. Cách
trình bày này giúp bạn đọc nhận diện nội dung, xác định nơi lưu giữ và lựa chọn
tài liệu phù hợp với nhu cầu tra cứu.
Các
tài liệu được giới thiệu theo năm nhóm nội dung chính:
1. Cơ sở lý luận và chủ trương, chính sách phát triển kinh tế tư
nhân: Nhóm tài liệu phản
ánh quá trình đổi mới tư duy của Đảng về vị trí, vai trò của kinh tế tư nhân,
từ Nghị quyết số 10-NQ/TW đến Nghị quyết số 68-NQ/TW. Các nghiên cứu bàn về
phát triển kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa, đồng thời đề cập mô hình tăng trưởng của Việt Nam giai đoạn 2026-2030,
định hướng đến năm 2045. Bài viết “Phát
triển kinh tế tư nhân - Đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng” của Tổng Bí
thư Tô Lâm nhấn mạnh vai trò của kinh tế tư nhân đối với tương lai nền kinh tế
Việt Nam và yêu cầu hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo môi trường kinh doanh
thuận lợi để khu vực này phát triển.
2. Vai trò của kinh tế tư nhân trong tăng trưởng và chuyển đổi mô
hình tăng trưởng: Nhóm
tài liệu phân tích đóng góp của kinh tế tư nhân vào tăng trưởng, tạo việc làm,
đổi mới sáng tạo và chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Các nghiên cứu khảo sát quá
trình phát triển qua nhiều giai đoạn, chỉ ra những điểm nghẽn, rào cản và đề
xuất giải pháp khơi thông nguồn lực. Vai trò của đội ngũ doanh nhân và các tập
đoàn kinh tế tư nhân cũng được xem xét trong mối liên hệ với yêu cầu nâng cao
năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
3. Thể chế, pháp luật và chính sách tài chính, thuế: Nhóm tài liệu đề cập việc hoàn thiện thể
chế phát triển kinh tế tư nhân, chính sách thuế trong bối cảnh kinh tế số và
kinh tế xanh, các chính sách tài chính hỗ trợ doanh nghiệp. Một số nghiên cứu
bàn về phân định trách nhiệm pháp lý, phòng, chống tham nhũng trong khu vực tư
và xây dựng khung pháp lý cho huy động vốn cộng đồng. Những nội dung này gợi mở
các vấn đề cần giải quyết khi thể chế hóa chủ trương phát triển kinh tế tư
nhân. Bài viết “Chính sách tài chính hỗ
trợ phát triển kinh tế tư nhân” của Nguyễn Như Quỳnh đề cập việc ưu tiên
nguồn lực hỗ trợ và mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng, tạo điều kiện để khu
vực kinh tế tư nhân phát triển về quy mô và chất lượng.
4. Thực tiễn tại địa phương và liên kết doanh nghiệp: Các tài liệu nghiên cứu thực trạng, đặc
điểm và giải pháp phát triển kinh tế tư nhân tại Bắc Giang, Phú Yên, Hải Dương,
Thừa Thiên Huế và vùng Tây Nguyên theo phạm vi, thời kỳ khảo sát của từng công
trình. Nhóm này còn đề cập đến vấn đề liên kết với khu vực đầu tư trực tiếp
nước ngoài (FDI), vai trò của doanh nhân và năng lực đổi mới sáng tạo của doanh
nghiệp tư nhân. Cuốn sách “Kinh tế tư
nhân vùng Tây Nguyên (2011-2020)” của Nguyễn Duy Thụy khảo sát quá trình
phát triển kinh tế tư nhân trong một thập kỷ, từ đó đề xuất giải pháp và kiến
nghị phục vụ nghiên cứu chính sách phát triển của vùng.
5. Kinh nghiệm quốc tế và các vấn đề tham khảo: Nhóm tài liệu giới thiệu kinh nghiệm
phát triển kinh tế tư nhân tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc và khu vực ASEAN.
Các tài liệu này mở rộng góc nhìn về bối cảnh và chính sách kinh tế quốc tế,
cung cấp cơ sở tham khảo để đối chiếu với điều kiện phát triển kinh tế tư nhân
ở Việt Nam.
Thư mục chuyên đề “Kinh tế tư nhân” giúp bạn đọc tiếp cận
có hệ thống các nghiên cứu về lý luận, chính sách và thực tiễn phát triển kinh
tế tư nhân. Thông tin thư mục và phần giới thiệu nội dung hỗ trợ lựa chọn tài
liệu phục vụ nghiên cứu, giảng dạy, học tập và tìm hiểu chính sách. Qua việc
biên soạn và giới thiệu thư mục, Viện Thông tin KHXH tiếp tục tổ chức, kết nối
và cung cấp nguồn thông tin KHXH phục vụ nhu cầu nghiên cứu về kinh tế tư nhân
ở Việt Nam.
Xem thư mục tài liệu tại đây: thumuc-chuyende-kinhte-tunhan.pdf
-VTT-