Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước những thách thức mới trong không gian mạng và đời sống xã hội
Trong bối cảnh kỷ nguyên số và sự biến động phức tạp của tình hình địa chính trị toàn cầu, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam đang đối diện với những thách thức đa tầng, xuyên biên giới. Bài viết tập trung phân tích tính tất yếu của việc kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh như một “trục thế năng” định hướng giá trị và bảo đảm quyền tự quyết dân tộc. Thông qua việc nhận diện các hình thái mới của chiến lược “diễn biến hòa bình” trên không gian mạng và sự xói mòn giá trị nội tại trong đời sống xã hội, tác giả làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa đối nội và đối ngoại trong việc giữ vững trận địa tư tưởng. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất hệ thống giải pháp chiến lược đồng bộ, bao gồm: phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại tư tưởng; làm chủ không gian mạng bằng tri thức và công nghệ; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại thông qua thực tiễn phát triển; và nâng tầm nghiên cứu khoa học xã hội. Những giải pháp này nhằm củng cố nội lực, nâng cao “sức đề kháng” cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, đảm bảo bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội trong tình hình mới.
Mở đầu
Trong dòng chảy
của lịch sử cách mạng Việt Nam, nền tảng tư tưởng của Đảng - chủ nghĩa Mác -
Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh - không chỉ là kim chỉ nam cho mọi hành động mà
còn là “linh hồn”, là cội nguồn sức mạnh giúp dân tộc ta vượt qua mọi thác ghềnh
để giành độc lập, tự do và tiến hành công cuộc Đổi mới thành công. Bước vào thập
niên thứ ba của thế kỷ XXI, thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc,
mang tính bước ngoặt với sự bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư
và xu thế toàn cầu hóa không thể đảo ngược. Trong bối cảnh đó, bảo vệ nền tảng
tư tưởng của Đảng không còn là một nhiệm vụ mang tính lý thuyết thuần túy, mà
đã trở thành một cuộc đấu tranh chính trị, tư tưởng quyết liệt, cam go và mang
tính thời đại sâu sắc.
Sự trỗi dậy của
không gian mạng - một “thực thể đặc biệt” không biên giới, không khoảng cách -
đã mở ra những cơ hội chưa từng có cho việc lan tỏa thông tin và tri thức,
nhưng đồng thời cũng trở thành mảnh đất màu mỡ cho các thế lực thù địch triển
khai các thủ đoạn “diễn biến hòa bình” tinh vi hơn bao giờ hết. Chúng ta đang
phải đối mặt với một thực tế là không gian mạng không còn đơn thuần là môi trường
giải trí, mà đã trở thành một “mặt trận thứ năm”, nơi các giá trị tư tưởng, niềm
tin chính trị bị tấn công hằng ngày, hằng giờ. Các thế lực thù địch đã và đang
triệt để lợi dụng tính chất ẩn danh, tốc độ lan truyền chóng mặt và khả năng tiếp
cận đa chiều của Internet để thực hiện chiến dịch “mưa dầm thấm lâu”. Thủ đoạn
của chúng đã chuyển từ tấn công trực diện, thô bạo sang lồng ghép, cài cắm các
quan điểm sai trái vào các vấn đề dân sinh, dân chủ, nhân quyền, hay thậm chí
là các trào lưu văn hóa, giải trí phổ quát. Việc sử dụng các thuật toán định hướng,
“fake news” và các tài khoản robot để tạo ra những cơn sóng dư luận ảo đang âm
thầm làm xói mòn lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, gây ra tâm lý
hoang mang, dao động trong một bộ phận cán bộ, đảng viên.
Bên cạnh đó, những
thách thức trong đời sống xã hội thực tại cũng đang đặt ra áp lực không nhỏ lên
công tác tư tưởng. Những mặt trái của kinh tế thị trường, sự xâm nhập của lối sống
thực dụng, ích kỷ, cùng các hiện tượng tiêu cực trong bộ máy Nhà nước như tham
nhũng, lãng phí đã trở thành cái cớ để các lực lượng phản động kích động sự bất
mãn, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Sự thẩm thấu của các trào lưu “tự
do mới”, tư tưởng dân túy cực đoan đang hằng ngày tác động đến hệ giá trị sống
của người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ - những người sinh ra và lớn lên trong kỷ
nguyên số, nhạy bén với cái mới nhưng đôi khi lại thiếu hụt bản lĩnh chính trị
và vốn sống thực tiễn.
Với vị thế là cơ
quan nghiên cứu hàng đầu về khoa học xã hội, việc nhận diện đúng, trúng và kịp
thời các thách thức mới này không chỉ là trách nhiệm chuyên môn mà còn là nghĩa
vụ chính trị thiêng liêng. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới
đòi hỏi một tư duy tổng thể: vừa phải kiên định những nguyên tắc cốt lõi của chủ
nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, vừa phải linh hoạt trong phương thức
đấu tranh để “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, lấy thông tin tích cực đẩy lùi tiêu cực.
Chúng ta không thể chỉ thụ động phòng ngự mà phải chủ động tấn công bằng sức mạnh
của tri thức khoa học và niềm tin chính trị sắt đá. Bài viết này sẽ tập trung
phân tích sâu những hình thái thách thức mới từ không gian mạng và đời sống xã
hội, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược, đồng bộ nhằm giữ vững
trận địa tư tưởng, bảo đảm cho con đường phát triển của đất nước luôn đi đúng
quỹ đạo xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới.
1. Cơ sở lý luận
về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
1.1. Kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ
Chí Minh: Trục thế năng định hướng và bản lĩnh tự chủ tư tưởng trong kỷ nguyên
số
Trong hệ thống quan
điểm của Đảng ta, việc kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
không đơn thuần là sự kế thừa một di sản lý luận, mà chính là sự xác lập “trục
thế năng” định hướng cho mọi hành vi chính trị và thực tiễn cách mạng. Đây là nền
tảng cốt yếu đảm bảo cho sự vận động của quốc gia luôn đi đúng quỹ đạo xã hội
chủ nghĩa, không bị chệch hướng trước những biến động dữ dội của tình hình địa
chính trị toàn cầu và sự xâm lấn của các học thuyết chính trị ngoại lai.
Xét dưới góc độ lý luận, chủ nghĩa Mác - Lênin cung cấp một phương pháp luận
duy vật biện chứng sắc sảo, cho phép chúng ta giải mã quy luật vận động của lịch
sử và bản chất của thời đại. Điểm cốt lõi trong di sản này chính là luận điểm về
sự thống nhất hữu cơ giữa tư tưởng và lợi ích. Theo quan điểm Mác-xít, một giai
cấp hay một dân tộc chỉ có thể tạo ra sức mạnh dời non lấp biển khi các thành
viên trong đó đạt được sự đồng thuận cao độ về mục tiêu lý tưởng và sự hài hòa
về lợi ích. Sự thống nhất tư tưởng này chính là “chất keo” đặc biệt, biến những
cá nhân riêng lẻ thành một khối đoàn kết thống nhất, tạo nên sức mạnh tổng hợp
để bảo vệ chế độ và phát triển đất nước.
Kế thừa và nâng
tầm những giá trị tinh hoa đó, tư tưởng Hồ Chí Minh đã định hình nên một triết
lý hành động mang đậm bản sắc dân tộc Việt Nam. Người đã đúc kết một chân lý có
tính chất định hướng chiến lược: “Độc lập dân tộc có vai trò bảo đảm lợi ích
dân tộc chính đáng”. Luận điểm này không chỉ khẳng định giá trị thiêng liêng của
chủ quyền lãnh thổ, mà còn nhấn mạnh đến quyền tự quyết về tư tưởng và con đường
phát triển. Độc lập, tự chủ theo tư tưởng Hồ Chí Minh chính là việc tự ta quyết
định vận mệnh của ta, không chấp nhận sự áp đặt hay lệ thuộc vào bất kỳ một
khuôn mẫu tư tưởng nào từ bên ngoài. Đây chính là điểm tựa để Đảng ta xây dựng
nội lực vững chắc, “dĩ bất biến, ứng vạn biến” trước mọi xoáy lốc của thời đại.
Trong bối cảnh
hiện nay, khi không gian mạng trở thành “vùng xám” cho các cuộc cạnh tranh ảnh
hưởng mềm, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng chính là bảo vệ quyền tự chủ chiến lược
của quốc gia. Các thế lực thù địch đang nỗ lực truyền bá những giá trị của “chủ
nghĩa tự do mới”, chủ nghĩa cá nhân vị kỷ nhằm làm xói mòn gốc rễ tư tưởng của
chế độ. Vì vậy, kiên định nền tảng lý luận hiện nay mang hàm nghĩa về một bản
lĩnh chính trị thượng tôn: đó là sự tỉnh táo để phân lọc tinh hoa trí tuệ nhân
loại với những “độc tố” tư tưởng núp bóng khoa học.
Việc giữ vững nền
tảng tư tưởng trong giai đoạn này thực chất là quá trình tự làm mới và phát triển
lý luận dựa trên những nguyên lý khoa học bền vững. Đó là sự khẳng định nội lực
của một dân tộc tự cường, luôn lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí
Minh làm nền tảng tinh thần vững chãi, từ đó kiến tạo sức mạnh để đối diện với
mọi thách thức đa diện từ đời sống xã hội và sự tinh vi của các thủ đoạn chống
phá trên môi trường số. Sự kiên định ấy chính là bức tường thành vững chắc nhất,
đảm bảo cho lợi ích quốc gia - dân tộc luôn được đặt ở vị trí cao nhất và
thiêng liêng nhất.
1.2. Mối quan hệ biện chứng giữa đối nội và đối ngoại:
Chỉnh thể thống nhất trong chiến lược bảo vệ nền tảng tư tưởng
Trong tư duy lý
luận của Đảng ta, đối nội và đối ngoại không bao giờ là những thực thể tách rời,
mà luôn tồn tại trong một mối quan hệ biện chứng, hữu cơ, hỗ trợ và quy định lẫn
nhau. Thực tiễn gần 40 năm Đổi mới đã minh chứng một quy luật khách quan: chính
sách đối ngoại là sự nối dài của đối nội, đồng thời đối ngoại đóng vai trò tạo
lập môi trường và nguồn lực để thúc đẩy đối nội. Sự nhất quán giữa hai phương
diện này chính là nhân tố quyết định để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của
quốc gia.
Về bản chất,
chính sách đối ngoại luôn phải bám sát và phục vụ các nhiệm vụ trọng tâm của đối
nội, đó là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và tranh thủ tối đa các nguồn
lực bên ngoài để phát triển kinh tế - xã hội. Một nền đối ngoại mạnh chỉ có thể
được xây dựng trên một nền tảng đối nội vững chắc, trong đó quan trọng nhất là
sự ổn định về chính trị và sự đồng thuận về tư tưởng trong toàn xã hội. Ngược lại,
nếu không thực thi một đường lối ngoại giao khôn khéo, đa phương hóa, đa dạng
hóa trên cơ sở độc lập, tự chủ, chúng ta sẽ khó có thể bảo vệ được những thành
quả đối nội trước những áp lực và sự can thiệp từ các xu hướng chính trị phức tạp
bên ngoài.
Đặc biệt, trong
bối cảnh cuộc đấu tranh tư tưởng đang chuyển dịch mạnh mẽ sang không gian mạng,
mối quan hệ biện chứng này càng trở nên sâu sắc và đa tầng hơn. Việc bảo vệ nền
tảng tư tưởng Đảng trên không gian mạng hiện nay tuyệt đối không đơn thuần là một
cuộc chiến về kỹ thuật hay công nghệ thông tin đơn lẻ. Đó thực chất là sự gắn kết
tổng thể giữa sức mạnh nội lực quốc gia - bao gồm bản lĩnh chính trị, nền tảng
văn hóa, sức mạnh kinh tế - với việc chủ động tiếp cận, sàng lọc và vận dụng
các xu thế tiến bộ của thời đại.
Sức mạnh “đối nội”
trên không gian mạng chính là niềm tin của nhân dân, là sự tinh nhuệ của đội
ngũ trí thức trẻ và khả năng kiểm soát an ninh thông tin trong nước. Tuy nhiên,
nếu chỉ dừng lại ở các biện pháp ngăn chặn nội bộ mà thiếu đi một tư duy “đối
ngoại” chủ động - tức là khả năng lan tỏa các giá trị văn hóa, tư tưởng chính
nghĩa của dân tộc ra thế giới, cũng như việc tranh thủ sự ủng hộ của cộng đồng
quốc tế và các chuẩn mực luật pháp quốc tế về an ninh mạng - thì chúng ta sẽ
rơi vào thế bị động.
Do đó, nhất quán
đối nội và đối ngoại trong bảo vệ tư tưởng chính là việc “trong ấm, ngoài êm”.
Chúng ta củng cố nội lực tư tưởng từ bên trong đời sống xã hội thông qua việc
giải quyết tốt các vấn đề dân sinh, dân chủ để triệt tiêu các mầm mống bất mãn;
đồng thời sử dụng ngoại giao văn hóa, ngoại giao tư tưởng để khẳng định tính
chính nghĩa của con đường xã hội chủ nghĩa trên trường quốc tế. Sự kết hợp này
tạo thành một “lá chắn thép” đa tầng, đảm bảo rằng mỗi bước tiến của đất nước
trên con đường hội nhập luôn đi đôi với việc giữ vững bản sắc và độc lập về tư
tưởng, biến sức mạnh tổng hợp quốc gia thành vũ khí sắc bén nhất để đánh bại mọi
luận điệu xuyên tạc, dù chúng xuất phát từ bất cứ đâu hay dưới bất kỳ hình thức
tinh vi nào.
2. Nhận diện các
hình thái thách thức mới
2.1. Không gian mạng: Trận địa trọng yếu trong chiến
lược “diễn biến hòa bình” thời kỳ mới
Trong bối cảnh hội
nhập quốc tế sâu rộng, không gian mạng không còn đơn thuần là một công cụ truyền
dẫn thông tin mà đã trở thành một “trận địa” chính trị phức tạp, nơi diễn ra cuộc
đấu tranh tư tưởng gay gắt giữa một bên là sự kiên định lý tưởng cách mạng và một
bên là những mưu đồ xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng. Sự bùng nổ của mạng xã hội
cùng các nền tảng kỹ thuật số xuyên biên giới đã vô hình trung tạo lập môi trường
lý tưởng để các thế lực thù địch triển khai chiến lược “diễn biến hòa bình” dưới
những hình thái mới, tinh vi và khó nhận diện hơn.
Thủ đoạn chủ yếu mà các đối tượng phản động sử dụng chính là phương thức “mưa dầm
thấm lâu”, tác động dần dần vào nhận thức nhằm làm thay đổi tư tưởng của quần
chúng từ bên trong. Chúng triệt để khai thác các sự kiện lịch sử, đặc biệt là sự
sụp đổ của mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu cuối thế kỷ XX, để cắt
ghép, xuyên tạc và gieo rắc những hạt giống hoài nghi về tính đúng đắn của con
đường đi lên chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam. Thông qua việc thổi phồng những khiếm
khuyết trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, các thế lực này cố tình tạo
ra sự tương phản giả tạo giữa các giá trị truyền thống với những ảo tưởng về một
“chủ nghĩa tự do mới” (neoliberalism) đầy rẫy bất công nhưng lại được trang trí
dưới vỏ bọc mỹ miều.
Nguy hiểm hơn,
không gian mạng đang bị lợi dụng để kích động chủ nghĩa quốc gia cực đoan và
các quan điểm dân túy lệch lạc. Bằng cách tấn công vào các vấn đề nhạy cảm như
chủ quyền lãnh thổ, tôn giáo, dân tộc, chúng nỗ lực phá vỡ khối đại đoàn kết
toàn dân tộc – vốn là nguồn lực sức mạnh cốt lõi của Đảng và Nhà nước. Những
thông tin “xấu, độc” không còn tồn tại dưới dạng những bài viết khô khan mà được
chuyển hóa thành các video ngắn, hình ảnh chế (meme) hay các trào lưu trực tuyến
có sức lan tỏa chóng mặt, đánh thẳng vào tâm lý hiếu kỳ của giới trẻ.
Thực chất, không
gian mạng hiện nay đã trở thành nơi các thế lực thù địch thực hiện hành vi tấn
công trực diện vào nền tảng tư tưởng và uy tín lãnh đạo của Đảng. Chúng không
chỉ phủ nhận các thành quả của công cuộc Đổi mới mà còn nỗ lực "phi chính
trị hóa" quân đội và các cơ quan bảo vệ pháp luật. Do đó, việc nhận diện
không gian mạng là trận địa chính trong cuộc đấu tranh bảo vệ tư tưởng không chỉ
là một yêu cầu về mặt kỹ thuật an ninh mạng, mà là một đòi hỏi cấp thiết về bản
lĩnh chính trị. Phải xác định rõ: mỗi tài khoản cá nhân là một tiền đồn, mỗi
đoàn viên, đảng viên là một chiến sĩ trên mặt trận này nhằm chủ động ngăn chặn,
bóc gỡ các luận điệu xuyên tạc, giữ vững sự trong sạch và vững mạnh của tư tưởng
Đảng trong lòng xã hội số.
2.2. Đời sống xã hội: Sự xói mòn giá trị nội tại và
nguy cơ từ các biến động cấu trúc
Nếu
không gian mạng là trận địa của những cuộc tấn công từ bên ngoài, thì đời sống
xã hội lại là nơi diễn ra sự thẩm thấu âm thầm của các yếu tố ngoại lai, đe dọa
làm xói mòn nền tảng tư tưởng từ bên trong. Thách thức lớn nhất hiện nay không
chỉ nằm ở những tác động khách quan của bối cảnh quốc tế, mà còn hiện hữu ngay
trong mặt trái của nền kinh tế thị trường và những biến đổi phức tạp trong cấu
trúc tâm lý xã hội của quần chúng nhân dân.
Sự phát triển của
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã đem lại những thành tựu to lớn,
nhưng đồng thời cũng nảy sinh những hệ lụy về mặt ý thức hệ. Lối sống thực dụng,
chủ nghĩa cá nhân vị kỷ và tâm lý “thượng tôn giá trị vật chất” đang len lỏi
vào mọi ngóc ngách của đời sống, làm mờ nhạt đi những lý tưởng cao đẹp và đạo đức
cách mạng. Khi lợi ích cá nhân bị đặt lên trên lợi ích tập thể và quốc gia, nền
tảng tinh thần của xã hội sẽ xuất hiện những “vết nứt” nguy hiểm. Đây chính là
mảnh đất màu mỡ để các thế lực thù địch gieo rắc sự bất mãn, lợi dụng những khiếm
khuyết trong quản lý kinh tế - xã hội để thổi phồng thành những sai lầm bản chất
của chế độ, từ đó kích động tâm lý hoài nghi và phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng.
Đặc biệt, sự thiếu
hụt tính nhất quán và hệ thống trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng tại một
số đơn vị, địa phương đã tạo ra những “khoảng trống” về lý luận. Khi thế giới
quan không được định hình bằng các giá trị khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin
và tư tưởng Hồ Chí Minh, quần chúng - đặc biệt là thế hệ trẻ - sẽ rất dễ bị sa
vào các trào lưu tư tưởng ngoại lai núp bóng “tự do”, “dân chủ” giả hiệu. Nguy
cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” không còn là lời cảnh báo xa vời mà đang trở
thành hiện thực hiện hữu khi một bộ phận cán bộ, đảng viên và thanh niên dần xa
rời lý tưởng, giảm sút ý chí chiến đấu, thậm chí có những biểu hiện phụ họa theo
những quan điểm sai trái.
Đối với thế hệ
trẻ - những người nhạy bén với thông tin nhưng chưa có nhiều trải nghiệm thực
tiễn chính trị - thách thức này càng trở nên gay gắt. Các trào lưu văn hóa ngoại
lai mang tính thực dụng cao, nếu không được phân lọc qua lăng kính bản lĩnh
chính trị vững vàng, sẽ dẫn đến sự lệch lạc trong định hướng giá trị, làm phai
nhạt ý thức trách nhiệm đối với quốc gia, dân tộc. Vì vậy, việc củng cố nền tảng
tư tưởng trong đời sống xã hội hiện nay đòi hỏi phải gắn liền giữa “xây” và “chống”:
vừa phải quyết liệt đấu tranh với những biểu hiện suy thoái đạo đức, vừa phải
không ngừng đổi mới phương thức giáo dục chính trị để lý luận Đảng thực sự bám
rễ sâu vào đời sống, trở thành sức đề kháng tự thân của mỗi cá nhân trước mọi
biến động phức tạp của thời đại.
3. Hệ thống giải
pháp chiến lược bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới
Để thực hiện thắng
lợi các mục tiêu chiến lược mà Đại hội XIV đã đề ra, đồng thời giữ vững ổn định
chính trị trước các tác động đa chiều, việc triển khai đồng bộ và quyết liệt
các nhóm giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng là yêu cầu khách quan, mang tính cấp
bách.
3.1. Phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại tư tưởng
trong bảo vệ chủ quyền số
Cần thực hiện nhất
quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, nhưng phải
nâng tầm thành một chiến lược “đối ngoại tư tưởng” chủ động. Bảo vệ nền tảng tư
tưởng không chỉ là việc phòng ngự trong nước mà phải là sự chủ động ngăn ngừa
nguy cơ “chiến tranh tư tưởng” từ sớm, từ xa. Điều này đòi hỏi chúng ta phải
tranh thủ tối đa các nguồn lực, các diễn đàn quốc tế và xu thế tiến bộ của nhân
loại để tạo lập một hệ thống luận điểm đối ngoại sắc bén, khẳng định tính chính
nghĩa của con đường xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam. Việc củng cố nội lực đất nước
thông qua hợp tác quốc tế sẽ tạo ra sức mạnh mềm, khiến các thế lực thù địch
khó có thể xuyên tạc hay can thiệp vào công việc nội bộ của ta.
3.2. Làm chủ không gian mạng bằng sự kết hợp giữa
tri thức khoa học và sức mạnh công nghệ
Trong kỷ nguyên
kinh tế số, không gian mạng phải trở thành địa bàn ưu tiên để lan tỏa nền tảng
tư tưởng Đảng. Cần đầu tư xây dựng các kênh thông tin chính thống có sức dẫn dắt,
tính thuyết phục cao và khả năng tương tác hiện đại. “Ngoại giao tâm công” -
chinh phục lòng người bằng lẽ phải, bằng sự chân thành và bằng sự minh bạch của
thông tin - phải được xem là gốc rễ của công tác tuyên truyền. Trên mặt trận
này, thanh niên và trí thức trẻ, với ưu thế về công nghệ và tư duy sáng tạo,
chính là lực lượng xung kích. Việc nâng cao năng lực số, rèn luyện bản lĩnh
chính trị cho đội ngũ này là chìa khóa để chúng ta không chỉ nhận diện mà còn đủ
sức đấu tranh phản bác trực diện, khoa học trước các quan điểm sai trái trên
môi trường ảo.
3.3. Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức
mạnh thời đại thông qua kết quả thực tiễn
Bảo vệ tư tưởng hiệu quả nhất chính là bảo vệ bằng thực tiễn phát triển.
Nền tảng tư tưởng chỉ thực sự vững chắc khi nó mang lại hạnh phúc và sự bình
yên cho nhân dân. Mối quan hệ giữa phát triển kinh tế - xã hội và ổn định tư tưởng
là mối quan hệ hữu cơ. Những bài học quý giá từ việc giải quyết các cuộc khủng
hoảng phi truyền thống, điển hình là dấu ấn của “ngoại giao vắc-xin” trong đại
dịch Covid-19, đã chứng minh rằng: khi Đảng lãnh đạo bằng trí tuệ và sự tận
tâm, niềm tin của nhân dân sẽ được củng cố sắt đá. Đó chính là minh chứng sống
động nhất, đập tan mọi luận điệu xuyên tạc về bản chất của chế độ, biến sức mạnh
dân tộc thành sức mạnh thời đại trong cuộc đấu tranh tư tưởng.
3.4. Nâng tầm nghiên cứu khoa học xã hội và định hướng
dư luận chuyên sâu
Với vị thế là cơ
quan tham mưu chiến lược, các cơ quan nghiên cứu như Viện Hàn lâm Khoa học xã hội
Việt Nam phải chủ động đi trước một bước trong việc cung cấp các luận cứ khoa học
sắc bén, hiện đại để giải thích các vấn đề thực tiễn mới phát sinh. Cần tăng cường
hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học xã hội để vừa tiếp thu tinh hoa trí
tuệ nhân loại, vừa quảng bá hệ giá trị tư tưởng của Đảng ra thế giới. Việc giáo
dục tư tưởng phải được thực hiện trên nền tảng tri thức khoa học nghiêm túc,
tránh giáo điều, xơ cứng, từ đó tạo ra sự đồng thuận tự giác trong dư luận xã hội,
biến niềm tin chính trị thành động lực thúc đẩy đất nước phát triển cường thịnh.
Kết luận
Nhìn lại tiến
trình lịch sử và soi rọi vào thực tiễn đương đại, có thể khẳng định rằng bảo vệ
nền tảng tư tưởng của Đảng trước những thách thức đa diện từ không gian mạng và
đời sống xã hội không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt mà còn là một chiến lược
trọng yếu, thường xuyên và lâu dài. Trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của
dân tộc Việt Nam với tầm vóc lịch sử và vị thế quốc tế ngày càng được củng cố -
cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng đã chuyển sang một giai đoạn mới, đòi hỏi
sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa bản lĩnh chính trị sắt đá và trí tuệ khoa học hiện
đại.
Chìa khóa để bảo
vệ vững chắc thành quả cách mạng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội chính là
sự kiên định tuyệt đối vào tư tưởng độc lập, tự chủ đã được hun đúc qua nhiều
thế hệ. Tuy nhiên, sự kiên định ấy không đồng nghĩa với xơ cứng, giáo điều, mà
phải đi đôi với sự linh hoạt, sáng tạo trong phương thức đấu tranh. Chúng ta phải
biến không gian mạng từ một trận địa đầy rẫy nguy cơ thành một diễn đàn lan tỏa
giá trị nhân văn và chính nghĩa; biến những biến động phức tạp của đời sống xã
hội thành những bài học thực tiễn để củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh
đạo của Đảng.
Trong bối cảnh sự
thâm nhập của các luồng tư tưởng ngoại lai ngày càng tinh vi, sức mạnh bảo vệ nền
tảng tư tưởng của Đảng phải được xây dựng từ “lòng dân” và sức mạnh nội tại của
nền kinh tế - xã hội. Khi lý luận của Đảng thực sự thấm sâu vào nhận thức và trở
thành kim chỉ nam cho hành động của mỗi cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân
dân, đó sẽ là bức tường thành vững chãi nhất mà không một thế lực nào có thể
phá vỡ. Với một tư duy chiến lược sắc bén, sự nhất quán trong hành động và một
niềm tin mãnh liệt vào giá trị khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, chúng ta hoàn toàn có quyền tin tưởng rằng Đảng sẽ tiếp tục lãnh đạo
dân tộc vượt qua mọi sóng gió tư tưởng, giữ vững tay chèo trên con đường đi tới
tương lai hùng cường và thịnh vượng.
Tài liệu tham khảo
1. Đảng Cộng sản
Việt Nam (1986), Báo cáo chính trị của
Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa V trình tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ VI, Hà Nội.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà
Nội.
3. Hồ Chí Minh
(2011), Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc
gia Sự thật, Hà Nội.
4. C.Mác và Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập,
Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
5. Phan Hải Hồ (2024), “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác
các quan điểm sai trái, thù địch trong bối cảnh mới”, Tạp chí Cộng sản.
6. Trần Vi Dân (2018), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập, tự chủ trong đối ngoại,
đoàn kết quốc tế và việc vận dụng trong tình hình hiện nay”, Tạp chí Cộng sản.
7. Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (2026), Báo cáo số 771-QĐ/KHXH về công tác thanh niên và bảo vệ nền tảng tư tưởng
Đảng, Hà Nội.
-Dẫn theo Cổng
thông tin điện tử Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam-
Nguồn bài viết: Viện
Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi
TS. Nguyễn Đức Trung