Khai thác, phát huy giá trị di sản văn hóa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và du lịch chất lượng cao của tỉnh Quảng Ninh
09/04/2026
Trong bối cảnh du lịch phát triển mạnh, Quảng Ninh đang đứng trước yêu cầu tái định vị giá trị điểm đến trên nền tảng trữ lượng văn hóa phong phú, với hơn 600 di tích lịch sử - văn hóa phân bố trên hầu khắp địa bàn tỉnh. Nghiên cứu của GS.TS. Nguyễn Văn Kim (Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia), đăng trên Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội số 1 năm 2026, làm rõ nhận thức nền tảng, khái quát các thành tựu, phân tích giá trị di sản và gợi mở định hướng khai thác, phát huy thế mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và du lịch chất lượng cao của tỉnh.
Chùa Ngọa Vân thuộc quần thể di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc
(Nguồn ảnh: Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp)
Theo tác giả, trên cơ sở nhận thức về lợi thế của nền văn hóa đặc sắc, giàu truyền thống và con người Quảng Ninh với nhiều phẩm chất tốt đẹp, tỉnh đã chủ động phát huy nguồn lực nội sinh, khai thác giá trị di sản như một nền tảng tinh thần quan trọng phục vụ phát triển.
Bài viết chỉ ra một số chuyển biến đáng chú ý trong tư duy phát triển của Quảng Ninh: tăng cường liên kết nội vùng, liên vùng, liên khu vực và quốc tế; gắn kết di sản văn hóa “lục địa” với di sản văn hóa biển/đại dương; kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế và văn hóa; từng bước hình thành các giá trị văn hóa mới trên nền tảng truyền thống. Những chuyển biến này góp phần làm cho hệ thống di sản không còn là “vốn tĩnh” mà trở thành “vốn động”, qua đó thúc đẩy kinh tế di sản, nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến Quảng Ninh trên bản đồ Việt Nam và quốc tế.
Bài viết đồng thời cũng đặt Quảng Ninh trong không gian địa - chiến lược, địa - kinh tế, văn hóa của Việt Nam, khu vực và thế giới; nhấn mạnh các giá trị tiêu biểu gắn với những di sản đặc trưng như: Vịnh Hạ Long, Sông Bạch Đằng, Quần thể di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử, Thương cảng Vân Đồn. Tỉnh cũng được nhìn nhận là cái nôi của giai cấp công nhân và phong trào công nhân Việt Nam, là quê hương của phong trào “Vô sản hóa”.
Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất một số định hướng: chú trọng yêu cầu quốc phòng, an ninh gắn với phát triển kinh tế và bảo tồn văn hóa; tiếp tục phát huy vai trò của văn hóa biển và kinh tế du lịch biển; xây dựng quy hoạch tổng thể di sản văn hóa; tổ chức điều tra, đánh giá toàn diện hệ thống di sản; bảo đảm tính nguyên gốc, toàn vẹn của di tích; đồng thời tính đến sức chịu tải của di sản trong quá trình quy hoạch và tổ chức không gian phát triển.
Có thể nói, nghiên cứu của GS.TS. Nguyễn Văn Kim đã cung cấp những luận cứ thực tiễn quan trọng, góp phần làm rõ cách tiếp cận di sản như một nguồn lực phát triển. Qua đó, gợi mở cho các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và địa phương trong việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về Phát triển văn hóa Việt Nam, theo hướng coi di sản là nguồn lực kinh tế đặc thù, thúc đẩy công nghiệp văn hóa, tăng cường liên kết và phát triển bền vững./.
Thông tin bài viết:
- Nhan đề: Khai thác, phát huy giá trị di sản văn hóa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và du lịch chất lượng cao của tỉnh Quảng Ninh
- Chủ đề: Văn hóa di sản, Kinh tế di sản
- Tác giả: GS.TS. Nguyễn Văn Kim (Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia)
- Nguồn trích: Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội số 01 năm 2026.