Chủ trì buổi Tọa đàm là PGS.TS Vũ Hùng Cường, Bí thư Đảng ủy, Viện trưởng Viện Thông tin KHXH.

Các diễn giả mời dự Tọa đàm gồm Nghệ sĩ nhân dân Vương Duy Biên, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam, nguyên Giám đốc Nhà hát Múa rối Việt Nam; TS. Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Phương, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; bà Phạm Ngọc Anh, nhà sáng lập thương hiệu thời trang bền vững La Phạm.

Tham dự Tọa đàm còn có đại diện lãnh đạo một số cơ quan trung ương, tổ chức nghiên cứu, thông tin - thư viện; đại diện lãnh đạo một số đơn vị thuộc và trực thuộc Viện Hàn lâm; viên chức Viện Thông tin KHXH và nhiều bạn đọc quan tâm tham dự.

Tọa đàm được xác định là một diễn đàn đối thoại chính sách đa chiều, nhằm kết nối giữa quản lý nhà nước, nghiên cứu khoa học và thực tiễn thị trường, qua đó nhận diện rõ các điểm nghẽn và đề xuất giải pháp khả thi trong triển khai Nghị quyết 80-NQ/TW.

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, PGS.TS. Vũ Hùng Cường, Viện trưởng Viện Thông tin KHXH nhấn mạnh, Nghị quyết 80-NQ/TW đã xác lập cách tiếp cận mới khi đặt văn hóa trong tổng thể cấu trúc phát triển quốc gia, coi văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là nguồn lực nội sinh quan trọng. Tuy nhiên, khoảng cách từ chủ trương đến thực tiễn vẫn là thách thức lớn, đòi hỏi phải tăng cường kết nối giữa tri thức khoa học với hoạt động quản lý và đời sống xã hội.

Theo đó, các diễn đàn đối thoại chính sách không chỉ dừng ở trao đổi học thuật, mà cần hướng tới chức năng tham mưu, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách phát triển văn hóa trong giai đoạn mới.

Tại buổi tọa đàm, Nghệ sĩ nhân dân Vương Duy Biên nhấn mạnh hai điểm mới quan trọng trong Nghị quyết 80-NQ/TW. Thứ nhất là việc xác định sự nghiệp phát triển văn hóa là sự nghiệp toàn dân, là một lĩnh vực có thể thu nhận lợi ích kinh tế, góp phần tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Thứ hai là cơ chế huy động nguồn lực đã có bước chuyển rõ rệt, từ phụ thuộc chủ yếu vào ngân sách nhà nước sang mở rộng sự tham gia của khu vực tư nhân và doanh nghiệp.

Bàn về công nghiệp văn hóa, ông cho rằng ba trụ cột “Sáng tạo”, “Bản sắc” và “Lan tỏa” là nền tảng cho phát triển. Nhận định này phản ánh sự chuyển dịch căn bản trong tư duy: văn hóa không còn là lĩnh vực bổ trợ mà đang từng bước trở thành một ngành kinh tế có giá trị gia tăng rõ rệt và có khả năng cạnh tranh.

Phát biểu tại tọa đàm, TS. Nguyễn Phương Hòa cho rằng, Nghị quyết 80-NQ/TW đã nâng tầm tư duy hội nhập văn hóa, hướng tới xây dựng sức mạnh mềm quốc gia. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là Việt Nam chưa có nhiều sản phẩm văn hóa đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế, chưa hình thành rõ nét các thương hiệu văn hóa mang tầm quốc gia.

Bên cạnh đó, cơ chế tài chính cho văn hóa vẫn còn nhiều ràng buộc, việc sử dụng ngân sách nhà nước còn phức tạp. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải hoàn thiện thể chế, tạo điều kiện thuận lợi để huy động nguồn lực xã hội, đặc biệt từ khu vực kinh tế tư nhân.

PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Phương nhấn mạnh, Nghị quyết 80-NQ/TW là một trong những nghị quyết thể hiện bước tiến tư duy, là trí tuệ tập thể khi chuyển từ mô hình quản lý văn hóa sang kiến tạo phát triển văn hóa, kiến tạo từ nội lực bên trong để tạo thành sức mạnh phát huy ra bên ngoài. Văn hóa được định vị đồng thời là nền tảng, mục tiêu, động lực và là hệ điều tiết của phát triển, tạo sự gắn kết hữu cơ với các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội.

Cách tiếp cận này đòi hỏi phải đổi mới phương thức quản trị, chuyển từ tư duy hành chính sang tư duy phát triển, lấy nội lực văn hóa làm trung tâm để lan tỏa các giá trị xã hội.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, bà Phạm Ngọc Anh, nhà sáng lập thương hiệu thời trang bền vững La Phạm đã chia sẻ hành trình tìm về cội nguồn với thời trang bền vững gắn với chất liệu truyền thống. Thực tiễn cho thấy, nếu không giải quyết được bài toán sinh kế cho nghệ nhân và làng nghề, thì việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa sẽ khó bền vững.

Do đó, cần có chính sách đồng bộ nhằm hõ trợ sáng tạo, kết nối thị trường và bảo đảm lợi ích kinh tế cho các chủ thể văn hóa, từ đó hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa thực chất.

Có thể thấy, các ý kiến tại tọa đàm đã tiếp cận Nghị quyết 80-NQ/TW từ nhiều chiều, làm rõ cả cơ hội và thách thức. Điểm chung được thống nhất là yêu cầu chuyển nhanh từ nhận thức sang hành động, từ chủ trương sang cơ chế cụ thể, có khả năng triển khai và đo lường.

Tọa đàm không chỉ dừng lại ở trao đổi học thuật, mà bước đầu gợi mở các hướng tham mưu chính sách, góp phần nâng cao vai trò của Viện Thông tin KHXH trong việc cung cấp luận cứ khoa học phục vụ phát triển văn hóa trong giai đoạn mới.

Buổi tọa đàm đã thành công tốt đẹp, với nhiều gợi mở quan trọng, tạo nền tảng để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế và thúc đẩy triển khai hiệu quả Nghị quyết 80-NQ/TW, hướng tới xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước đến năm 2045./.

-VTT-

(Ảnh: Hồng Nhung)