Tham dự Lễ Khai mạc có GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm); PGS.TS. Tạ Minh Tuấn, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; TS. Đinh Thị Mai, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; TS. Đỗ Xuân Lân, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Viện Hàn lâm; cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy, Ban Chấp hành Đảng bộ, lãnh đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc Viện Hàn lâm.

Về phía các đơn vị chủ trì, phối hợp thực hiện có PGS.TS. Nguyễn Văn Minh - Viện trưởng Viện Dân tộc học và Tôn giáo học; TS. Nguyễn Đình Tuấn - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới; TS. Lê Nam Trung - Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm; Các đồng chí nguyên lãnh đạo Viện Dân tộc học, Viện Nghiên cứu Tôn giáo, Viện Nghiên cứu Con người, Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới qua các thời kỳ; lãnh đạo, viên chức, người lao động các đơn vị chủ trì, phối hợp tổ chức; đông đảo viên chức, người lao động trong Viện Hàn lâm và đại diện các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương và Hà Nội.

Đưa thành tựu nghiên cứu đến gần hơn với công chúng

Trưng bày lần thứ IX là dịp để hai đơn vị nhìn lại chặng đường hình thành, phát triển, giới thiệu những kết quả nghiên cứu nổi bật, các công trình, ấn phẩm và sản phẩm khoa học tiêu biểu được tích lũy qua nhiều thế hệ. Không chỉ tái hiện hành trình phát triển của các đơn vị, không gian trưng bày còn mở ra cơ hội để công chúng tiếp cận trực quan hơn với những thành quả lao động khoa học, hiểu rõ hơn giá trị của tri thức và những đóng góp bền bỉ của các nhà khoa học đối với đời sống xã hội.

Thay mặt Đảng ủy và Lãnh đao Viện Hàn lâm, phát biểu tại Lễ khai mạc, GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm nhấn mạnh, dù có bản sắc và hướng tiếp cận riêng, hai đơn vị cùng gặp nhau ở một tư tưởng cốt lõi: xem con người và cộng đồng vừa là đối tượng nghiên cứu, vừa là chủ thể của sự phát triển.

Theo Giáo sư, Chủ tịch Lê Văn Lợi, chủ đề trưng bày thể hiện yêu cầu chuyển hóa tri thức, giá trị văn hóa và sức sáng tạo của con người thành động lực phát triển đất nước, đồng thời mở rộng cơ hội để mọi thành phần xã hội được thụ hưởng thành quả phát triển. Đây cũng là sự kết hợp hài hòa giữa hai thông điệp có ý nghĩa sâu sắc: “Dân là gốc” và “Con người là trung tâm”.

Từ cách tiếp cận đó, hai không gian trưng bày tuy khác nhau về đối tượng và phương pháp nghiên cứu nhưng có sự kết nối chặt chẽ, bổ sung cho nhau, cùng làm rõ vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong nhận diện những vấn đề của đời sống, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách và thúc đẩy phát triển bao trùm, bền vững.

Từ nghiên cứu dân tộc, tôn giáo đến phát triển con người, gia đình và giới

Không gian trưng bày của Viện Dân tộc học và Tôn giáo học khắc họa hành trình nghiên cứu lâu dài về các dân tộc, cộng đồng quốc gia Việt Nam, tín ngưỡng, tôn giáo và những vấn đề gắn với quá trình phát triển đất nước. Những kết quả được giới thiệu không chỉ góp phần nhận diện, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa mà còn cung cấp luận cứ khoa học phục vụ việc xây dựng, thực hiện chính sách về dân tộc, tôn giáo, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy sự thống nhất trong đa dạng.

Đánh giá ý nghĩa của không gian này, GS.TS. Lê Văn Lợi khẳng định, những thành tựu nghiên cứu của Viện Dân tộc học và Tôn giáo học không chỉ ghi dấu ấn trong mạch nguồn văn hóa quốc gia mà còn góp phần luận giải nhiều vấn đề thực tiễn cấp thiết về dân tộc, tôn giáo hiện nay. Qua đó, tri thức khoa học được chuyển hóa thành những giá trị cụ thể, phục vụ cộng đồng và đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước.

Trong khi đó, không gian trưng bày của Viện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới mở ra một hướng tiếp cận tập trung vào con người, gia đình và các quan hệ xã hội. Những thành tựu nghiên cứu được giới thiệu làm rõ vai trò của con người với tư cách trung tâm của phát triển, đồng thời khẳng định gia đình là nền tảng quan trọng của xã hội.

Theo Chủ tịch Viện Hàn lâm, phát triển không chỉ hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống và phát huy tối đa năng lực của mỗi cá nhân mà còn phải bảo đảm bình đẳng giới, công bằng xã hội, mở rộng cơ hội và hướng tới hạnh phúc cho mọi người. Đó là cách tiếp cận nhằm xây dựng một xã hội không ai bị bỏ lại phía sau, nơi các thế hệ được kết nối, sự khác biệt được tôn trọng và hạnh phúc của con người trở thành một giá trị quan trọng, là thước đo của sự phát triển.

Hai không gian trưng bày, hai hướng tiếp cận, cùng hội tụ ở mục tiêu đưa tri thức khoa học phục vụ con người và cộng đồng. Sự kết nối giữa nghiên cứu về cộng đồng, bản sắc văn hóa với nghiên cứu về cá nhân, gia đình và giới cho thấy tính toàn diện của khoa học xã hội và nhân văn trong việc nhận diện những động lực, nguồn lực cũng như thách thức của quá trình phát triển.

Lan tỏa giá trị tri thức, tiếp nối tâm huyết các thế hệ nhà khoa học

Chia sẻ tại sự kiện, GS.TS. Nguyễn Hữu Minh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới, đại diện các thế hệ nhà khoa học đã gắn bó với quá trình xây dựng và phát triển của Viện, bày tỏ niềm vui và xúc động khi chứng kiến những thành tựu nghiên cứu được giới thiệu trong không gian trưng bày.

Theo GS.TS. Nguyễn Hữu Minh, đây không chỉ là dịp giới thiệu kết quả nghiên cứu mà còn là cơ hội nhìn lại chặng đường phát triển, tri ân những đóng góp của các thế hệ đi trước và suy ngẫm về trách nhiệm của khoa học xã hội và nhân văn đối với đất nước. Qua từng giai đoạn, sự phát triển của lĩnh vực nghiên cứu con người, gia đình và giới phản ánh quá trình mở rộng chức năng, trưởng thành về học thuật và nỗ lực đáp ứng những vấn đề mới của xã hội.

Ông nhấn mạnh, giá trị của một công trình khoa học không chỉ nằm ở kết quả công bố hay nghiệm thu mà còn ở khả năng giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu đúng thực tiễn, hỗ trợ địa phương giải quyết những vấn đề cụ thể và giúp cộng đồng nhận thức rõ hơn về các giá trị, nguồn lực, cơ hội phát triển của mình. Vì vậy, lan tỏa tri thức là một phần quan trọng của quá trình nghiên cứu, để thành quả khoa học thực sự đến được với những người có thể sử dụng và thụ hưởng giá trị của chúng.

Phát biểu tại buổi lễ, PGS.TS. Nguyễn Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học và Tôn giáo học, cho biết không gian trưng bày là thành quả của quá trình nghiên cứu, sáng tạo và đóng góp của nhiều thế hệ nhà khoa học, nhà giáo thuộc hai đơn vị trong nhiều thập kỷ. Ông trân trọng ghi nhận sự chung sức, đồng lòng của tập thể lãnh đạo, viên chức, người lao động hai Viện, đặc biệt là những nỗ lực chuẩn bị trong thời gian qua để tạo nên không gian trưng bày vừa có giá trị thực tiễn, vừa mang ý nghĩa biểu tượng.

Việc tổ chức trưng bày cũng thể hiện mong muốn đưa các kết quả nghiên cứu ra khỏi phạm vi chuyên môn, đến gần hơn với cộng đồng khoa học và công chúng trong nước, quốc tế; qua đó tăng cường khả năng tiếp cận, chia sẻ và lan tỏa tri thức.

Phát huy thế mạnh nghiên cứu, gắn kết chặt chẽ khoa học với thực tiễn

Ghi nhận những nỗ lực của hai đơn vị cùng Văn phòng Viện Hàn lâm trong việc phối hợp tổ chức sự kiện, GS.TS. Lê Văn Lợi bày tỏ tin tưởng các đơn vị sẽ tiếp tục phát huy thế mạnh, tăng cường nghiên cứu liên ngành, gắn kết chặt chẽ lý luận với thực tiễn; đặc biệt nâng cao năng lực phản biện, tham mưu chiến lược và dự báo sớm những vấn đề xã hội nảy sinh, qua đó lan tỏa mạnh mẽ hơn tri thức khoa học phục vụ nhân dân.

Chủ tịch Viện Hàn lâm đồng thời trân trọng ghi nhận, biểu dương tâm huyết và những đóng góp của tập thể lãnh đạo, các nhà khoa học, viên chức hai đơn vị cùng Văn phòng Viện Hàn lâm; cảm ơn các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, viên chức và các đối tác đã đồng hành, góp phần xây dựng, phát triển các đơn vị và tạo nên không gian trưng bày giàu ý nghĩa.

Sự kiện diễn ra trong không khí cả nước hướng tới Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, càng làm nổi bật ý nghĩa của những nghiên cứu về con người, gia đình và giới, về bình đẳng, công bằng xã hội và hạnh phúc. Đây cũng là dịp tôn vinh những đóng góp của các thế hệ nhà khoa học, trong đó có đội ngũ nữ cán bộ, nhà khoa học đã bền bỉ cống hiến cho sự phát triển của khoa học xã hội và nhân văn.

Trưng bày lần thứ IX không chỉ là nơi giới thiệu thành tựu mà còn là cầu nối giữa nhà khoa học với công chúng, giữa tri thức với đời sống. Từ những kết quả nghiên cứu được tích lũy qua nhiều thế hệ, hoạt động trưng bày góp phần khẳng định niềm tự hào của mỗi đơn vị, đồng thời làm sáng rõ những đóng góp của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Qua đó, tiếp tục lan tỏa thông điệp: phát huy nguồn lực nhân văn chính là phát huy giá trị con người, sức mạnh cộng đồng và tri thức khoa học vì một tương lai phát triển bao trùm, bền vững.

Một số hình ảnh tại Lễ Khai mạc:

-Dẫn theo Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam-

Tin: Nguyễn Minh Hồng, Ảnh: Nguyễn Thu Trang