Không đánh đổi chất lượng, tính bền vững lấy tốc độ tăng trưởng

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Hùng Cường, Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học xã hội (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho rằng, trong “bốn nguyên tắc” cốt lõi mà Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã đề ra (Tăng trưởng thực chất; Kiên định nguyên tắc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn; Tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có, tập trung ưu tiên cho các dự án trọng điểm và thúc đẩy hợp tác công - tư (PPP), để gia tăng hiệu quả đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; Tăng trưởng kinh tế cao phải đảm bảo phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội), nguyên tắc đầu tiên “Tăng trưởng thực chất, tức là không đánh đổi chất lượng, tính bền vững lấy tốc độ tăng trưởng đơn thuần” thể hiện quan điểm, tầm nhìn phải đảm bảo tính hài hòa, hợp lý của việc xác định mục tiêu tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn với mục tiêu phát triển bền vững trong dài hạn. Việt Nam không thể tiếp tục mô hình tăng trưởng dựa trên các động lực tăng trưởng truyền thống như khai thác tài nguyên và xuất thô, xuất khẩu hàng gia công, lắp ráp dựa trên lao động chi phí thấp, hay chủ yếu dựa vào đầu tư công trong điều kiện ngân sách nhà nước hạn hẹp hiện nay, mà phải chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng và hàm lượng tri thức.

Với mục tiêu đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Hùng Cường cho rằng, trong điều kiện nền kinh tế cũng như lực lượng doanh nghiệp chưa phục hồi sau giai đoạn suy thoái kinh tế, đứt gãy chuỗi cung ứng do hệ lụy của dịch COVID-19 làm ảnh hưởng lớn đến nguồn thu ngân sách, trong khi Chính phủ vẫn phải đảm bảo cho an sinh xã hội, áp lực của đầu tư công lên ngân sách nhà nước là rất lớn.

Vì vậy, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Hùng Cường, Việt Nam cần có thêm nhiều công trình, hạ tầng kinh tế trọng điểm, hiện đại, đòi hỏi vốn đầu tư lớn. Theo đó, giải pháp có tính căn cơ, hợp lý nhất là tăng cường sử dụng vốn nhà nước như đầu tư mồi, phát huy hiệu quả mô hình hợp tác công - tư trong đầu tư các công trình trọng điểm, có tính lan tỏa phát triển mạnh. Điều quan trọng là cần phân loại từng công trình, xác định cơ chế, phương thức hợp tác công - tư phù hợp, đảm bảo tính hấp dẫn và độ tin cậy để thu hút sự quan tâm của đầu tư tư nhân.

Trước áp lực rất lớn đặt lên vai các ngành chủ lực và vùng kinh tế trọng điểm, rào cản lớn nhất hiện nay vẫn là thể chế. Để tháo gỡ, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Hùng Cường đề xuất Nhà nước cần xây dựng cơ chế Sandbox, áp dụng mô hình thí điểm cho các đặc khu kinh tế, vùng kinh tế trọng điểm, cho phép các dịch vụ, mô hình kinh doanh mới vận hành vượt ra ngoài các quy định hiện hành để tạo sự bứt phá. Các bộ, ngành và địa phương cần nâng cao hiệu quả các chương trình, quỹ hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, khẳng định vai trò của kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất. Cùng với đó, minh bạch hợp tác công - tư như xây dựng khung pháp lý đặc thù, rõ ràng cho từng công trình để tạo niềm tin tuyệt đối cho nhà đầu tư.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Hùng Cường khẳng định, việc thực thi “bốn nguyên tắc” cốt lõi đòi hỏi sự nhạy bén của Chính phủ trong việc phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ. Mục tiêu là phải khơi thông dòng vốn vào nền kinh tế thực và khu vực sản xuất, tăng thu ngân sách nhưng vẫn bảo đảm "vững tay chèo" trong việc kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định vĩ mô và không ngừng nâng cao chất lượng sống cho nhân dân.

-Dẫn theo: Trần Diệu Thúy-

Nguồn: Chuyên trang thông tin của Thông tấn xã Việt Nam:

Chính sách & Cuộc sống