Thư viện Khoa học xã hội tập huấn đánh giá phim kính âm bản thuộc Bộ sưu tập ảnh EFEO chuẩn bị cho Hồ sơ di sản Ký ức thế giới
04/10/2026
Nhằm tích cực triển khai lộ trình xây dựng hồ sơ đề cử Bộ sưu tập ảnh EFEO vào Chương trình Ký ức thế giới của UNESCO, đồng thời nâng cao năng lực chuyên môn, chuẩn hóa kỹ năng đánh giá hiện trạng, bảo quản và xử lý tư liệu cho đội ngũ cán bộ, Thư viện Khoa học xã hội (KHXH), Viện Thông tin KHXH, tổ chức tập huấn nghiệp vụ đánh giá phim kính âm bản - vật mang tin có nguy cơ xuống cấp, hư hỏng của Bộ sưu tập.
Các cán bộ Thư viện KHXH được hướng dẫn nhận
diện
những dạng hư hỏng thường gặp của phim kính
Trong khuôn khổ chương
trình, các cán bộ thư viện được giới thiệu về đặc điểm, cấu tạo của phim kính
âm bản cùng phương pháp nhận diện những dạng hư hỏng thường gặp. Trên cơ sở đó,
người tham dự thực hành quan sát, trực tiếp nhận diện, đánh giá hiện trạng của
từng tài liệu gốc trong Bộ sưu tập đang được lưu giữ tại Thư viện KHXH. Việc nắm
rõ đặc tính vật liệu và biểu hiện xuống cấp của vật mang tin là cơ sở khoa học để
đánh giá đúng hiện trạng, lựa chọn cách tiếp cận phù hợp khi khai thác và bảo
quản tư liệu.
Chương trình tập huấn
có sự tham gia của hơn 10 cán bộ thư viện, do Thạc sĩ Nguyễn Thu Trang, Phó
Giám đốc Thư viện KHXH, phụ trách Bộ phận Bảo quản tài liệu trực tiếp hướng dẫn
từ kinh nghiệm tích lũy qua các khóa tập huấn chuyên sâu về phim kính âm bản do
UNESCO tổ chức ở trong nước và nước ngoài. Thông qua trao đổi và thực hành, các
cán bộ tham dự đã làm chủ kỹ năng nhận diện các dấu hiệu hư hỏng, đồng thời
nâng cao ý thức cẩn trọng và tính chuẩn xác khi xử lý loại hình vật mang tin độc
bản này.
Các cán bộ Thư viện KHXH trực tiếp thực hành
đánh giá hiện trạng vật lý
của phim kính tại kho tư liệu
Phim kính âm bản là nguồn di sản tư liệu ảnh có giá trị lịch sử - khoa học đặc biệt, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo quản khắt khe bởi tính dễ tổn thương của chất liệu. Sự phong phú về nội dung của bộ sưu tập đóng góp nguồn dữ liệu đầu nguồn quan trọng cho các nghiên cứu liên ngành như lịch sử, khảo cổ, dân tộc học và kiến trúc. Trong bối cảnh đó, kiểm tra và đánh giá hiện trạng vật lý là khâu nghiệp vụ bắt buộc, vừa giúp nhận diện tính nguyên vẹn của từng đơn vị tư liệu, vừa cung cấp dữ liệu đầu vào để hoạch định quy trình bảo quản dự phòng cho toàn bộ sưu tập.
Trong công tác chuẩn bị Hồ sơ di sản, việc đánh giá hiện trạng phim kính cần gắn với quá trình xác định phạm vi và đối chiếu thông tin về tư liệu. Bộ sưu tập đề cử mang cấu trúc đặc thù theo từng “cặp tư liệu” - gồm một phim kính âm bản và bản ảnh gốc tương ứng, hiện được bảo quản ở các chế độ riêng biệt. Đáng chú ý, trong khi các bản ảnh gốc đều đã được số hóa, thì khối phim kính âm bản vẫn chưa hoàn thành công đoạn này. Do đó, việc hiểu rõ đặc điểm và tình trạng vật lý của phim kính là cơ sở để mô tả đầy đủ hơn về vật mang tin, nhận diện yêu cầu bảo quản dự phòng và xây dựng kế hoạch số hóa phù hợp trong quá trình hoàn thiện hồ sơ.
Quang cảnh một buổi tập huấn
Hoạt động tập huấn là minh
chứng cho sự chuẩn bị bài bản và nghiêm túc trong công tác chuẩn bị Hồ sơ đề cử
Sưu tập tư liệu ảnh EFEO vào Chương trình Ký ức Thế giới của Thư viện KHXH, Viện
Thông tin KHXH. Trong phạm vi hồ sơ, phim kính âm bản là thành phần tư liệu cần
được nhận diện và xem xét cùng với các bản ảnh gốc tương ứng. Việc nâng cao
năng lực đánh giá hiện trạng giúp Thư viện KHXH có thêm cơ sở chuyên môn để rà
soát tình trạng vật lý, nhận diện nguy cơ hư hỏng và tính đến yêu cầu bảo quản
trong quá trình hoàn thiện hồ sơ. Đây là công việc cần thiết để bảo đảm các
thông tin về tư liệu được trình bày thận trọng, gắn với tình trạng thực tế của
sưu tập.
Chương trình tập huấn
nghiệp vụ về phim kính âm bản kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành, góp
phần củng cố năng lực bảo quản tại Thư viện KHXH, đồng thời nâng cao nhận thức
của cán bộ về giá trị và tính dễ tổn thương của loại hình tư liệu này. Việc tiếp
tục đánh giá, bảo quản và phát huy giá trị sưu tập sẽ góp phần phục vụ nghiên cứu,
gìn giữ nguồn tư liệu quý và hoàn thiện các nội dung liên quan trong Hồ sơ di sản.
-VTT-