Hội thảo nhằm mục tiêu trao đổi, thảo luận về lý luận, thực trạng và những yếu tố ảnh hưởng đến bình đẳng giới (BĐG) trong chính trị, lãnh đạo và quản lý; cung cấp các luận cứ khoa học để xây dựng khuyến nghị chính sách về BĐG trong chính trị, lãnh đạo và quản lý trong giai đoạn tới.

Tham dự Hội thảo, về phía Viện Hàn lâm có PGS.TS. Tạ Minh Tuấn - Phó Chủ tịch Viện; về phía cơ quan chủ trì đề tài có TS. Nguyễn Đình Tuấn - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới; về phía cơ quan phối hợp có PGS.TS. Nguyễn Thị Hoài Lê - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Con người; về phía đề tài có PGS.TS. Trần Thị Minh Thi - Phó Viện trưởng Viện Thông tin KHXH, chủ nhiệm đề tài và các thành viên tham gia thực hiện. Hội thảo đã thu hút sự quan tâm tham dự của nhiều lãnh đạo các sở ban ngành; nhiều chuyên gia, nhà khoa học đến từ các cơ sở đào tạo, tổ chức nghiên cứu trong và ngoài Viện Hàn lâm và một số cơ quan, tổ chức truyền thông tại Hà Nội.

PGS.TS. Tạ Minh Tuấn, PGS.TS. Trần Thị Minh Thi, PGS.TS. Nguyễn Thị Hoài Lê và TS. Nguyễn Đình Tuấn đồng chủ trì hội thảo.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch PGS.TS. Tạ Minh Tuấn nhận định, quan điểm chỉ đạo về công tác BĐG “nam nữ bình quyền” đã được thể hiện xuyên suốt từ Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng cho đến tất cả các kỳ Đại hội Đảng sau này. BĐG trong lĩnh vực chính trị là một trong những thước đo quan trọng và cao nhất về mức độ BĐG. Bình đẳng hơn về giới trong lĩnh vực chính trị vừa thể hiện mức tiến bộ của phụ nữ trong xã hội so với nam giới, vừa là phương tiện hiệu quả đảm bảo cho sự tiến bộ một cách liên tục. Khả năng tham gia chính trị của phụ nữ làm thay đổi quy trình xác định những ưu tiên cho chính sách công và giúp chính phủ có cách nhìn công bằng và bao quát hơn. Khi quyền tham gia chính trị của phụ nữ được thực hiện một cách đầy đủ hơn, phụ nữ có thể đẩy mạnh các nỗ lực phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa.

Năm 2024, Việt Nam đã thu hẹp khoảng cách giới, đạt điểm BĐG là 71,5% - cao hơn mức trung bình toàn cầu cũng như khu vực Đông Á và Thái Bình Dương. Nhưng Việt Nam cũng đang phải đương đầu với một số thách thức về BĐG, bao gồm mức độ đại diện của phụ nữ trong hệ thống chính trị chưa bình đẳng; mất cân bằng giới tính khi sinh; bất BĐG trong tiền lương, thời gian làm việc, việc làm không được trả công, tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc; tỷ lệ phụ nữ làm việc ở khu vực phi chính thức cao; bạo lực trên cơ sở giới còn tồn tại; tỷ lệ phụ nữ tham gia thị trường lao động và mức sinh đang có xu hướng giảm… Theo đó, việc triển khai nghiên cứu, đánh giá tổng thể, toàn diện về BĐG phục vụ phát triển bền vững, trong đó có BĐG trong lĩnh vực chính trị, lãnh đạo, quản lý là hết sức cần thiết.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS.TS. Trần Thị Minh Thi - Phó Viện trưởng Viện Thông tin KHXH, Chủ nhiệm đề tài chia sẻ, BĐG trong chính trị, lãnh đạo và quản lý là một trong những tiêu chí then chốt thể hiện sự phát triển bền vững và tiến bộ xã hội của mỗi quốc gia. Đối với Việt Nam, chủ đề này không chỉ gắn liền với việc thực hiện các cam kết quốc tế như Mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc, đặc biệt là Mục tiêu số 5 về BĐG, mà còn phù hợp với định hướng của Đảng và Nhà nước trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Việc tăng cường sự tham gia của phụ nữ không chỉ nâng cao chất lượng ra quyết định mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh. Tuy nhiên, trên thực tế, các rào cản như định kiến xã hội, sự bất bình đẳng trong tiếp cận cơ hội nghề nghiệp và các yếu tố văn hóa truyền thống vẫn tồn tại, đòi hỏi cần có những nghiên cứu khoa học để đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Trong bối cảnh tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và tiến hành kiện toàn, hợp nhất các đơn vị hành chính, việc đảm bảo BĐG trong các vị trí lãnh đạo càng trở nên cấp thiết. Việc triển khai nghiên cứu, đánh giá tính đại diện và đa dạng giới trong quá trình ra quyết định giúp đảm bảo việc tinh giản biên chế không làm gia tăng bất BĐG, đặc biệt giúp loại bỏ những định kiến giới trong công tác bổ nhiệm và đề bạt cán bộ.

Hội thảo nhận được 10 báo cáo tham luận và được tổ chức thành 03 phiên. Trong bài tham luận của mình, GS.TS. Trịnh Duy Luân, Hội Xã hội học Việt Nam cho rằng, BĐG là một quyền cơ bản được ghi trong Hiến pháp. Nghị quyết của Đảng đã chỉ rõ đường lối chính trong thực hiện BĐG phải được luật hóa để triển khai thực thi. BĐG cũng là một trong những nội dung và mục tiêu thúc đẩy phát triển xã hội, phát triển bền vững quốc gia. Trong quá trình xây dựng các văn bản pháp luật về BĐG, Việt Nam đã tiếp thu và vận dụng nhiều kinh nghiệm và bài học quốc tế thông qua việc tham gia ký kết nhiều công ước quốc tế liên quan đến các vấn đề của phụ nữ và BĐG.

Tại hội thảo, ThS. Đào Thị Vi Phương, Phó Trưởng ban Chính sách - Pháp luật, Trung ương Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã đưa ra một số khuyến nghị giải pháp thúc đẩy phụ nữ tham chính: (i) Đảm bảo sự đồng bộ, nhất quán trong các văn bản của Đảng và Nhà nước về các chỉ tiêu cán bộ nữ, tạo thuận lợi cho quá trình thực hiện, đánh giá thực chất các chỉ tiêu. (ii) Phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác cán bộ nữ; coi công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển cán bộ nữ là công việc quan trọng, thường xuyên, tránh sự thiếu hụt về nguồn cán bộ nữ. (iii) Tăng cường các hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức xã hội về giới, BĐG, xóa bỏ định kiến giới; về vai trò, sự đóng góp của phụ nữ trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Truyền thông hướng tới cam kết và sự thay đổi mạnh mẽ của các cấp lãnh đạo, người đứng đầu trong nhận thức về BĐG. (iv) Xây dựng và triển khai các chương trình, chính sách hỗ trợ nâng cao năng lực cho các ứng viên nữ tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. (v) Đẩy nhanh lộ trình sửa đổi, bổ sung Luật BĐG và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, bảo đảm phù hợp với Hiến pháp, đồng bộ, thống nhất với quy định hiện hành, đáp ứng yêu cầu tình hình mới.

Nội dung các bài tham luận đã nhận được nhiều ý kiến trao đổi, thảo luận sôi nổi tại hội thảo. Phát biểu kết luận, bế mạc hội thảo, PGS.TS. Trần Thị Minh Thi khẳng định, hội thảo đã thu nhận được nhiều thông tin hữu ích giúp thúc đẩy BĐG ở các cấp từ trung ương đến chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị, xã hội; thúc đẩy mức độ quan tâm của người dân đối với hoạt động chính trị, lãnh đạo, quản lý, đối với vấn đề BĐG trong các cơ quan dân cử... Hội thảo còn mang ý nghĩa thúc đẩy sự thay đổi trong tư duy xã hội, giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về lợi ích của BĐG đối với sự phát triển bền vững. Hội thảo đồng thời là diễn đàn khoa học quan trọng để các chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách và cộng đồng cùng nhau trao đổi và đóng góp ý tưởng nhằm thúc đẩy BĐG trong chính trị, lãnh đạo và quản lý.

Hội thảo đã thành công tốt đẹp.

-MD-