PNC là tổ chức được thành lập nhằm hỗ trợ nâng cao nghiên cứu và giáo dục thông qua việc sử dụng hiệu quả các công nghệ mới. Hàng năm, PNC đều lựa chọn một quốc gia trong khu vực Vành đai Thái Bình Dương để tổ chức hội thảo quốc tế định kỳ thường niên. Năm 2025, Việt Nam được lựa chọn là quốc gia chủ nhà tổ chức sự kiện quan trọng này, trong đó Viện Thông tin KHXH và Viện Triết học được lựa chọn đăng cai tổ chức Hội thảo quốc tế. Hội thảo có sự tham gia của hơn 100 học giả, chuyên gia, kỹ sư công nghệ, tổ chức nhà xuất bản và doanh nghiệp giải pháp số hóa của quốc tế và Việt Nam.

Tham dự Hội thảo, về phía các đại biểu quốc tế có Viện sĩ Shin-Kun Peng - Chủ tịch PNC, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm khoa học Đài Loan (Academia Sinica); các Giáo sư, Phó Giáo sư, học giả, nhà nghiên cứu, chuyên gia đến từ Đại học Ryukyus, Đại học Nagasaki, Đại học Kinjo, Học viện Nghệ thuật tự do Dharma Drum, Đại học Tamkang, Đại học Sư phạm Quốc gia Đài Loan, Đại học Semarang, Đại học Tokyo, Trung tâm Nghiên cứu quốc tế về Nhật Bản, Đại học Phương Tây, Đại học Akita, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Nhật Bản, Tập đoàn Truyền thông Bodhi Vision, Đại học California, Đại học Bắc Illinois, Đại học Teesside, Đại học Yashima Gakuen, Đại học Tsukuba, Đại học Doshisha, Đại học Keio, Đại học J.F. Oberlin, Đại học Nagoya, Viện Nghiên cứu Phật giáo Chung-Hwa, Đại học Quốc gia Chengchi, Đại học Quốc gia Đài Loan, Đại học Yonsei, Đại học Chiba…

Về phía Viện Hàn lâm có Phó Chủ tịch PGS.TS. Tạ Minh Tuấn; TS. Lê Nam Trung - Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm; PGS.TS. Vũ Hùng Cường - Viện trưởng Viện Thông tin KHXH; các lãnh đạo Viện Thông tin KHXH, Viện Triết học, Nhà xuất bản và Tạp chí KHXH.

Hội thảo nhận được sự hỗ trợ chuyên môn từ Academia Sinica, Sáng kiến Atlas Văn hóa điện tử (Electronic Cultural Atlas Initiative - ECAI) và Bộ Giáo dục Đài Loan, cùng sự hỗ trợ kỹ thuật và vật chất từ các tập đoàn/công ty công nghệ gồm Ariti, METTI, ONFA, Panasonic Việt Nam, Futurenuri, D&L, IDT Việt Nam và IEEE Việt Nam. Nhiều đơn vị truyền thông đã đến dự và đưa tin về hội thảo.

Tại Chương trình khai mạc, thay mặt Ban tổ chức Hội thảo, TS. Nguyễn Tô Lan (Viện Triết học) đã tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu, nhiệt liệt chào mừng sự hiện diện của các đại biểu, khách quý trong nước và nước ngoài tham dự Hội thảo.

Phát biểu tại Chương trình khai mạc, Viện sĩ Shin-Kun Peng - Chủ tịch PNC, Phó Chủ tịch Academia Sinica nêu rõ mục đích của Hội thảo nhằm khám phá những cơ hội và thách thức mà trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số, kỹ thuật số và nhân văn số thức (Digital Humanities) mang lại cho con người; suy ngẫm về trí tuệ và tri thức của con người trong thời đại ngày nay với sự phát triển vượt trội của AI từ một hệ thống xử lý, cung cấp dữ liệu và thông tin thụ động trở thành một công cụ quyền năng có khả năng lập trình, đối thoại, tương tác, sáng tạo, thay thế con người thực hiện nhiều công việc, nhiệm vụ và sứ mệnh trước nay chỉ con người mới có thể làm được.

Thay mặt Lãnh đạo Viện Hàn lâm, Phó Chủ tịch PGS.TS. Tạ Minh Tuấn vui mừng chào đón các đại biểu quốc tế và các đại biểu trong nước đã có mặt tham dự Hội thảo. PGS.TS. Tạ Minh Tuấn nhận định, AI đã tiến bộ vượt xa sự tính toán thụ động, trở thành một cộng sự cùng con người hình thành tri thức, khám phá ý tưởng và mở ra thế giới những điều vượt hơn trí tưởng tượng. Trong lĩnh vực nhân văn số thức và nghiên cứu văn hóa, AI khiến chúng ta phải thay đổi cách hiểu, cách gìn giữ và phát huy các giá trị nhân văn, văn hóa.

Theo Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm, Việt Nam và các quốc gia trên thế giới đang đón nhận tương lai hợp tác, gắn kết hài hòa giữa con người và AI, cùng đồng hành trong sự phát triển văn hóa, hiểu biết xã hội và trao đổi quốc tế trên cơ sở sự hỗ trợ của chính phủ và cộng đồng học thuật. Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam đang đặt ra những mục tiêu rõ ràng để tích hợp AI vào các nghiên cứu KHXH và nhân văn, vào những không gian khoa học để các nhà nghiên cứu và AI có thể đồng hành cùng đổi mới và sáng tạo. PGS.TS. Tạ Minh Tuấn tin tưởng, Viện Hàn lâm và PNC là đối tác học thuật hiệu quả và bền vững, cùng nhau khám phá và tìm ra câu trả lời cho các câu hỏi như làm thế nào để bảo vệ quyền tự chủ của con người, để bảo tồn tính toàn vẹn văn hóa và duy trì trách nhiệm đạo đức trong kỷ nguyên AI...

Nhân dịp này, PGS.TS. Tạ Minh Tuấn cũng ghi nhận đóng góp của Viện Thông tin KHXH và Viện Triết học - hai đơn vị chủ chốt cùng phối hợp với PNC đảm nhận nhiệm vụ tổ chức Chương trình hội thảo thường niên PNC 2025, hy vọng nỗ lực của các tổ chức, cá nhân và các bên liên quan sẽ giúp Hội thảo là một sự kiện truyền cảm hứng và thành công, góp phần đảm bảo sự gặp gỡ gắn kết của máy móc và trí tuệ con người, sự song hành của sáng tạo và đổi mới để mang lại nhiều lợi ích cho nhân loại.

Trong chương trình Phiên khai mạc, các đại biểu tham dự Hội thảo đã nghe bài phát biểu của PGS.TS. Hoàng Hữu Hạnh - Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Khoa học và Công nghệ với chủ đề “Hành trình chuyển đổi số và làm chủ trí tuệ nhân tạo của Việt Nam”, trong đó AI được đặt trong bối cảnh chiến lược phát triển quốc gia theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị coi khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là trung tâm. PGS.TS. Hoàng Hữu Hạnh đã phân tích cách thức Việt Nam triển khai chiến lược chuyển đổi số toàn diện, trong đó AI không chỉ được coi là công cụ tự động hóa mà còn là đối tác chiến lược để tăng cường năng lực con người; đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong việc “tư duy lại về trí tuệ và tri thức” theo đúng tinh thần chủ đề hội thảo.

Hội thảo thường niên PNC 2025 “Khi trí não con người đối diện với máy móc: Tư duy lại về trí tuệ và tri thức trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo” sẽ diễn ra trong 03 ngày, từ ngày 20-22/9/2025. Ngoài các phiên toàn thể, hội thảo được tổ chức thành 18 phiên thảo luận chuyên đề với hơn 80 báo cáo khoa học về các chủ đề đa dạng như: AI trong thiết kế mô hình giáo dục và học tập; nhận thức về mối quan hệ giữa AI với con người và các vấn đề đạo đức; sự hợp tác giữa con người và AI trong các thư viện; nhân văn số và bảo tồn di sản văn hóa; AI và tri thức văn hóa; tái hiện tri thức Phật học với AI; di sản số: AI và vấn đề quản trị dữ liệu; chuyển đổi số và những chuyển biến về kinh tế - xã hội; công nghệ tiên tiến và các ứng dụng trong lĩnh vực xã hội; mạng lưới hàng hải xuyên Đông Á và các chiến lược ngoại giao...

Các workshop của ECAI tập trung vào các dự án dữ liệu lịch sử và phát triển nhân văn số tạo nên không gian trao đổi chuyên sâu cho các nhà nghiên cứu.

Bên lề hội thảo là hoạt động trưng bày sách của một số nhà xuất bản, giải pháp công nghệ của một số doanh nghiệp, đặc biệt là cuộc thi thiết kế các poster trưng bày. Các đại biểu tham dự hội thảo cũng sẽ được tham gia các hoạt động văn hóa như tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (trực thuộc Viện Hàn lâm) nhằm giúp bạn bè quốc tế hiểu hơn về truyền thống và bản sắc Việt Nam.

Hội thảo PNC 2025 không chỉ góp phần thúc đẩy trao đổi học thuật quốc tế, mà còn tạo nền tảng quan trọng để Viện Thông tin KHXH và Viện Triết học nói riêng, Viện Hàn lâm nói chung khẳng định vai trò tiên phong trong việc kết nối tri thức khu vực, mở rộng hợp tác quốc tế và quảng bá hình ảnh một Việt Nam năng động, sáng tạo và giàu bản sắc văn hóa.

Hội thảo mở ra nhiều triển vọng hợp tác mới trong nghiên cứu liên ngành, từ KHXH nhân văn, công nghệ thông tin đến giáo dục và bảo tồn di sản. Đây là bước đi quan trọng để xây dựng mạng lưới hợp tác quốc tế lâu dài, đưa Việt Nam dần trở thành trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo về nhân văn số và AI trong khu vực Vành đai Thái Bình Dương./.

-MD-