Mục đích của chương trình tọa đàm là trao đổi về nghiệp vụ chuyên sâu, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của các bộ sưu tập phim kính âm bản tại châu Á đang bị xuống cấp, trong đó nhiều hiện vật đã bị hư hại nghiêm trọng do điều kiện khí hậu khắc nghiệt, do nguồn nhân lực cũng như các thiết bị bảo quản vật lý, số hóa và nỗ lực mở rộng khả năng tiếp cận tài liệu còn hạn chế.

Các đại biểu khách mời tham dự Lễ khai mạc có ông Bertrand Lavédrine - Giáo sư tại Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Quốc gia Pháp, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và bảo tồn (Paris, Pháp); bà Yoko Shiraiwa - Chuyên gia Nhật Bản về phục hồi tư liệu ảnh và giấy; bà Linh Anh Moreau - Tổng Thư ký Ủy ban Ký ức thế giới Khu vực châu Á - Thái Bình Dương (MOWCAP); TS. Vũ Thị Minh Hương - Phó Chủ tịch MOWCAP; bà Nguyễn Lan Hương - Trưởng khoa Khoa học tự nhiên, UNESCO Việt Nam; TS. Trần Việt Hoa - Giám đốc Trung tâm lưu trữ Quốc gia III; Bà Nguyễn Thị Thúy Hà - Phó Viện trưởng Viện phim Việt Nam; ông Dương Đình Hòa - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thông tin và Công nghệ số (IDT).

Tham dự Lễ khai mạc, về phía Viện Thông tin KHXH có Phó Viện trưởng PGS.TS. Lê Hải Đăng, các viên chức quản lý Phòng Bạn đọc và Bảo quản tài liệu, Phòng Tin học hóa - Cơ sở dữ liệu và một số cán bộ chuyên môn có liên quan.

Các đại biểu trong nước và quốc tế tham dự Tọa đàm gồm các cán bộ của Bảo tàng Quốc gia Campuchia; Bảo tàng Sonobudoyo, Sở Văn hóa Vùng Đặc biệt Yogyakarta, Indonesia; Cục Lưu trữ Quốc gia Mông Cổ; Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III; và một số cán bộ Viện Thông tin KHXH.

Bà Nguyễn Lan Hương - Trưởng khoa Khoa học tự nhiên, UNESCO Việt Nam và PGS.TS. Lê Hải Đăng - Phó Viện trưởng Viện Thông tin KHXH đồng chủ trì Lễ khai mạc.

Phát biểu chào mừng tại buổi lễ, bà Nguyễn Lan Hương bày tỏ vui mừng được hợp tác với Viện Thông tin KHXH và các đối tác đến từ Campuchia, Indonesia, Mông Cổ và Việt Nam trong sáng kiến “Bảo tồn bộ sưu tập phim kính có nguy cơ bị hư hại tại châu Á” - sáng kiến liên quan trực tiếp đến sứ mệnh cốt lõi của UNESCO là bảo vệ di sản tư liệu cho các thế hệ hiện tại và tương lai.

Thay mặt Lãnh đạo Viện Thông tin KHXH, Phó Viện trưởng PGS.TS. Lê Hải Đăng chào mừng các chuyên gia đến từ Pháp, Nhật Bản và Việt Nam cùng toàn thể các đại biểu đến từ các quốc gia Campuchia, Indonesia, Mông Cổ và Việt Nam tham gia chương trình tọa đàm do UNESCO tổ chức dưới sự tài trợ của Chính phủ Nhật Bản.

PGS.TS. Lê Hải Đăng giới thiệu khái quát về nguồn thông tin, tư liệu hiện được lưu trữ tại Thư viện KHXH, trong đó có hơn 23.400 tấm phim kính, chủ yếu do các nhà nghiên cứu của Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) chụp, được bàn giao lại cho phía Việt Nam vào năm 1957. Đây là kho tư liệu độc đáo của Thư viện KHXH, đề cập đến nhiều chủ đề phong phú như Đông phương học, dân tộc học, khảo cổ học, sử học, văn hóa, v.v... Do được chụp chủ yếu trong khoảng cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, bộ sưu tập phim kính hiện có nguy cơ hư hại về mặt vật lý, không thể khai thác được nội dung.

Phó Viện trưởng Viện Thông tin KHXH cảm ơn Văn phòng Thông tin và Truyền thông khu vực của UNESCO tại Bangkok, Thái Lan đã lựa chọn Viện Thông tin KHXH là đơn vị đầu tiên thực hiện chương trình tọa đàm kết hợp trao đổi, tập huấn nghiệp vụ trong khuôn khổ Dự án “Bảo tồn bộ sưu tập phim kính có nguy cơ bị hư hại tại châu Á”. Đây là cơ hội để các cán bộ làm công tác bảo quản của Thư viện KHXH cùng các cán bộ làm công tác bảo quản của các tổ chức lưu trữ, thư viện ở các quốc gia châu Á tiếp cận được những kiến thức chuyên ngành cần thiết từ các chuyên gia cao cấp trong lĩnh vực bảo quản để có thể vận dụng vào công tác chuyên môn nhằm ngăn ngừa sự hư hại của phim kính, đặc biệt có thể bảo tồn và phát huy giá trị nguồn tài nguyên độc đáo này.

Tại Lễ khai mạc, GS. Bertrand Lavédrine và TS. Vũ Thị Minh Hương cũng phát biểu cảm ơn sự đồng hành, phối hợp của các cá nhân và cơ quan đối tác, trong đó có Viện Thông tin KHXH trong quá trình khảo sát, xây dựng, triển khai dự án, trong việc tổ chức các nội dung tọa đàm để bảo tồn, bảo quản phim kính.

Chương trình tọa đàm diễn ra trong tuần từ 28/7 đến 01/8/2025 gồm nhiều bài giảng và hoạt động từ khảo sát, nhận diện các dấu hiệu hư hại của phim kính, đánh giá thực trạng lưu trữ và bảo quản, đến phân tích các rủi ro tiềm ẩn đối với kho tư liệu để từ đó đưa ra những khuyến nghị về hoạt động bảo quản và lưu trữ trong thời gian tới./.

-PV-