Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của Nhà nước trong đảm bảo quyền học tập cho mọi tầng lớp nhân dân
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của Nhà nước trong đảm bảo quyền học tập cho mọi tầng lớp nhân dân thể hiện một cách nhất quán quan niệm về giáo dục như nền tảng cho sự phát triển bền vững của xã hội. Bài viết của NCS. Nguyễn Ngân Hà, đăng trên Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội số 5 năm 2026, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của Nhà nước trong đảm bảo quyền học tập cho mọi tầng lớp nhân dân, từ đó làm sáng tỏ những giá trị cốt lõi và gợi mở việc vận dụng vào công cuộc đổi mới hệ thống giáo dục, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay.
Ảnh minh họa:
Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm lớp học bổ túc văn hóa
và kỹ thuật buổi
tối của công nhân Nhà máy ôtô 1/5, lá cờ đầu của phong trào
bổ túc văn
hóa ngành Công nghiệp Hà Nội (19/12/1963)
Ảnh: TTXVN
(Nguồn ảnh:
Báo Nhân dân điện tử)
Qua khảo sát tình hình nghiên cứu, tác giả nhận định, đã có nhiều công
trình khai thác các khía cạnh khác nhau trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục
và vai trò của Nhà nước. Tuy nhiên, tác giả cho rằng, vẫn cần làm rõ và hệ thống
hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về trách nhiệm của Nhà nước trong đảm bảo quyền học tập
cho mọi tầng lớp nhân dân trong mối liên hệ với yêu cầu phát triển Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Bằng các phương pháp phân tích - tổng hợp, logic - lịch sử, tác giả làm
rõ các luận điểm cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của Nhà nước
trong đảm bảo quyền học tập cho mọi tầng lớp nhân dân. Bài viết xem xét quyền học
tập của người dân, quan điểm Hồ Chí Minh về giáo dục toàn dân và học tập suốt đời,
cùng trách nhiệm của Nhà nước trong bảo đảm quyền ấy. Theo tác giả, trong tư
tưởng Hồ Chí Minh, mọi người đều có quyền học tập. Giáo dục cần được phổ cập
cho mọi tầng lớp nhân dân. Người xác định mục đích của việc học là
“Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để phụng sự đoàn thể, giai cấp và
nhân dân, Tổ quốc và nhân loại.” Đề cập đến quan điểm Hồ Chí Minh về giáo dục
toàn dân và học tập suốt đời, tác giả nhấn mạnh, trong tư tưởng Hồ Chí
Minh, giáo dục là một quá trình liên tục, kéo dài suốt cuộc đời của mỗi người.
Theo chủ trương giáo dục toàn dân của Hồ Chí Minh, mọi người, không phân biệt
tuổi tác, nghề nghiệp, giới tính hay dân tộc, đều phải được học tập và có trách
nhiệm học tập. Hoạt động học tập cần được mở rộng ra toàn bộ đời sống xã hội, để
mỗi người có thể học ở nhà trường, qua sách vở và trong thực tiễn. Người khuyến
khích đa dạng hóa phương thức học tập, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể
của từng đối tượng.
Về vai trò của
Nhà nước trong bảo đảm quyền học tập, tác giả phân tích
quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng hệ thống giáo dục toàn dân. Theo Người,
Nhà nước phải mở trường học khắp các vùng, miền, bảo đảm điều kiện vật chất và
có chính sách để mọi người đều có cơ hội học tập. Nhà nước cũng có trách nhiệm
gắn giáo dục với sự nghiệp cách mạng và phát triển kinh tế - xã hội. Đối chiếu
những luận điểm trên với bối cảnh hiện nay, tác giả cho rằng, có thể vận dụng
tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục để đẩy mạnh phổ cập giáo dục và giảm bất bình
đẳng về cơ hội học tập. Các hướng vận dụng còn gồm thúc đẩy học tập suốt đời, phát
triển giáo dục nghề nghiệp, chuyển đổi số trong giáo dục và hoàn thiện cơ chế,
chính sách theo hướng công bằng, nhân văn và toàn diện.
Những phân tích và kiến nghị của tác giả có giá trị tham khảo trong quá
trình hoàn thiện hệ thống giáo dục, từ xây dựng chính sách đến đánh giá hiệu quả
thực thi. Bài viết cũng góp phần làm rõ vai trò của Nhà nước trong việc xây dựng
một nền giáo dục hiện đại, sáng tạo và hội nhập quốc tế.
Thông tin bài viết:
- Nhan đề: Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của Nhà nước trong đảm bảo
quyền học tập cho mọi tầng lớp nhân dân
- Chủ đề: Văn hóa, Giáo dục
- Tác giả: NCS. Nguyễn Ngân Hà (Trường Đại học Dược Hà Nội)
- Nguồn trích: Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội số 5 năm 2026