Tham dự chương trình có đồng chí Trần Quốc Tuấn, Phó Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm, cùng khoảng 70 viên chức phụ trách công tác chuyên môn, nghiệp vụ liên quan đến số hóa và quản lý dữ liệu tại các đơn vị thuộc, trực thuộc Viện Hàn lâm.

Hoạt động được triển khai trên cơ sở thực hiện Quyết định số 1507-QĐ/VHLKHXHVN ngày 07/8/2026 của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam về Kế hoạch hành động cao điểm 100 ngày tháo gỡ các điểm nghẽn và thúc đẩy các nhiệm vụ chuyển đổi số tại Viện Hàn lâm, đồng thời cụ thể hóa chỉ đạo của Lãnh đạo Viện Hàn lâm về xây dựng và đưa vào khai thác Cơ sở dữ liệu tổng thể.

Xây dựng nền tảng quản lý, khai thác dữ liệu tập trung

Phát biểu khai mạc, đồng chí Trần Quốc Tuấn, Phó Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm nhấn mạnh vai trò của dữ liệu trong kỷ nguyên số, coi dữ liệu là nguồn tài sản chiến lược cần được tạo lập, quản lý và khai thác hiệu quả.

Đối với Viện Hàn lâm, nguồn dữ liệu được tích lũy qua hơn 70 năm xây dựng và phát triển có giá trị đặc biệt đối với hoạt động nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn. Nguồn tư liệu phong phú từ các đề tài, công trình nghiên cứu, báo cáo khoa học, tạp chí và các tài liệu chuyên môn là tài sản tri thức quý báu, cần được bảo tồn và phát huy giá trị.

Tuy nhiên, dữ liệu hiện được lưu trữ tại nhiều đầu mối, dưới các hình thức khác nhau, gây khó khăn cho việc tìm kiếm, quản lý, chia sẻ và tái sử dụng. Thực trạng này đặt ra yêu cầu xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung, thống nhất, bảo đảm khả năng kết nối và khai thác hiệu quả.

Theo Phó Chánh Văn phòng Trần Quốc Tuấn, Cơ sở dữ liệu tổng thể không chỉ là nơi lưu trữ mà còn là nền tảng để tổ chức, quản lý và phát huy giá trị nguồn tài sản dữ liệu của Viện Hàn lâm. Để hệ thống hoạt động hiệu quả, bên cạnh việc hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, cần có sự tham gia chủ động, trách nhiệm của các đơn vị trong quá trình tạo lập, chuẩn hóa, cập nhật và khai thác dữ liệu.

Phó Chánh Văn phòng đề nghị các học viên tập trung tiếp thu kiến thức, tích cực thực hành và trao đổi với đội ngũ hướng dẫn để nắm vững các thao tác cần thiết. Đồng thời, đề nghị VNPT bố trí giảng viên, trợ giảng hỗ trợ trực tiếp, bảo đảm học viên có thể tiếp cận và sử dụng hệ thống hiệu quả.

Đại diện nhà thầu VNPT giới thiệu tổng quan hệ thống cơ sở dữ liệu tổng thể

Viện Hàn lâm và cách thức khai thác

Hướng dẫn thực hành quản trị và khai thác dữ liệu

Tại chương trình, đại diện VNPT giới thiệu tổng quan về Cơ sở dữ liệu tổng thể, mô hình tổ chức dữ liệu và các chức năng chính của hệ thống.

Theo nội dung tập huấn, dữ liệu của Viện Hàn lâm hiện được hình thành từ hơn 30 đầu mối, lưu trữ phân tán trên máy tính, ổ cứng và các phần mềm riêng. Việc thiếu cơ chế quản lý thống nhất gây khó khăn trong tìm kiếm, tích hợp, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu; đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường bảo toàn dữ liệu, kiểm soát truy cập và bảo đảm an toàn thông tin.

Trên cơ sở đó, chương trình tập trung hướng dẫn các nhóm nội dung chính, kết hợp giới thiệu kiến thức với thực hành trực tiếp trên hệ thống.

Thứ nhất, quản trị hệ thống và thu thập dữ liệu. Học viên được giới thiệu mô hình tổ chức dữ liệu, quy trình tích hợp dữ liệu từ các nguồn; hướng dẫn tiếp nhận, tải lên và quản lý dữ liệu số hóa trên kho dữ liệu tập trung.

Thứ hai, làm sạch, xử lý và quản lý luồng dữ liệu. Chương trình hướng dẫn sử dụng công cụ Smart Lowcode để xử lý, làm sạch dữ liệu; thiết lập lịch chạy tự động, theo dõi quá trình xử lý và khắc phục lỗi, góp phần nâng cao chất lượng dữ liệu trước khi đưa vào khai thác.

Thứ ba, khai thác các mô hình trí tuệ nhân tạo và học máy. Học viên được giới thiệu quy trình xây dựng mô hình AI, học máy và hướng dẫn khai thác các mô hình đã được xây dựng nhằm hỗ trợ xử lý, phân tích dữ liệu.

Thứ tư, trực quan hóa dữ liệu bằng công cụ BI. Nội dung tập huấn hướng dẫn tạo bộ dữ liệu từ cơ sở dữ liệu và SQL Lab; thiết kế biểu đồ, xây dựng bảng điều khiển (Dashboard) và chia sẻ báo cáo, phục vụ công tác tổng hợp, phân tích và khai thác thông tin.

Thông qua hoạt động thực hành và trao đổi trực tiếp với đội ngũ kỹ thuật của VNPT, viên chức các đơn vị được hướng dẫn các thao tác cơ bản, từng bước làm quen với quy trình quản lý và khai thác dữ liệu trên hệ thống.

Trước đó, ngày 24/10/2026, VNPT đã đào tạo, hướng dẫn quản trị, vận hành hệ thống dành cho viên chức Phòng Chuyển đổi số thuộc Văn phòng, tập trung vào bốn nội dung: quản trị hệ thống; làm sạch và xử lý dữ liệu bằng Spark Notebook; xây dựng Pipeline và Workflow; trực quan hóa dữ liệu bằng BI.

Các viên chức tham gia đào tạo trực tiếp thao tác, thực hành trên máy tính

Phát huy trách nhiệm của các đơn vị trong quản lý và khai thác dữ liệu

Việc tổ chức đào tạo sử dụng Cơ sở dữ liệu tổng thể là bước quan trọng nhằm chuẩn bị các điều kiện cần thiết để đưa hệ thống vào khai thác thực tế, đồng thời nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ trực tiếp tham gia quản lý dữ liệu tại các đơn vị.

Thông qua chương trình, các đơn vị được trang bị kiến thức và kỹ năng cơ bản để thực hiện việc tạo lập, số hóa, cập nhật, quản lý và khai thác dữ liệu theo hướng tập trung, thống nhất. Đây cũng là cơ sở để tăng cường kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu, hạn chế tình trạng lưu trữ phân tán, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động chuyên môn.

Với vai trò đầu mối triển khai hệ thống, Văn phòng Viện Hàn lâm tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan trong quá trình tổ chức thực hiện. Các đơn vị thuộc, trực thuộc Viện Hàn lâm cần chủ động rà soát, chuẩn hóa và cập nhật dữ liệu thuộc phạm vi quản lý, từng bước đưa hệ thống vào phục vụ công tác chuyên môn, nghiên cứu và quản lý, điều hành.

-Dẫn theo Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam-

Nguyễn Minh Hồng